آذربايجان و اران ) و رهبر آن پاپك ( به عربى بابك ) بود كه از طرف برادر خود حمايت مىشد « 1 » .
پاپك به عنوان پسر مردى عراقى به نام عبد الله از اهل مدائن « 2 » و مادرى از اهل ده بلالآباد « 3 » واقع در ناحيهء ميمند معروف بود . پس از آنكه پدرش در عنفوان زندگى وى در زدوخوردى جان سپرد او در تحت مراقبت مادرش بزرگ شد و از همان آغاز نشانههاى اعجازآميزى اهميت آيندهء وى را خبر مىداد . در جوانى در كوهستانها به گاوچرانى و در تبريز به پيشهورى اشتغال داشت ، و در اين بين كموبيش به طور اتفاقى با خرّميان و رهبر آن جاويدان آشنا گشت و ارتباط حاصل نمود « 4 » .
آنطورى كه از تمام منابع برمىآيد مذهب وى مزجى از عقايد و آراء مختلف بوده است و به همين جهت پيروان ابو مسلم و المقنّع را نيز به خود جلب نمود « 5 » ، بدون اينكه روشن شده باشد كه تا چه اندازهاى عقايد خود آنها را نيز پذيرفته بوده است « 6 » ؛ در مقابل مكررا و صريحا به اين نكته توجه داده مىشود
هامش
( 1 ) -Sadighi 229 - 280؛ و نيز رجوع كنيد به صفحات 103 تا 109 از همين كتاب .
( 2 ) - اگر به پدر او هم ترنم به شعر « نبطى » نسبت داده مىشود ، نبايد از كلمهء « نبطى » به زور مقاصدى فراتر از حد تاب و توانائى آن استنباط نمود و بايد « نبطى » به معنى « عربى بد ، و نامفهوم » فهميده شود ، رجوع كنيد به صفحهء 52 پاورقى 2 از همين كتاب . - بلكه به عكس مؤلف ذيل دربارهء خصلت ايرانى جنبش پاپك صحبت مىكند :E . Wright in " Moslem World " 1948( 3 ) - در مراجع جغرافيائى اين كلمه را نمىتوان يافت .
( 4 ) - فهرست ابن نديم ، ص 343 به بعد ، و براساس اين منبع :Gustav Lebrecht Flugel : Babek , seine Abstammung und erstes Auftreten , in der ZDMG XXIII ( 1869 ) , S . 531 - 542 .( 5 ) - بر خلاف پيروان المقنع كه به « المبيضه » ( سپيدجامگان ) مشهورند ، خرميان به فرقهء المحمره منسوب مىباشند . در جنب آن در فهرست ابن نديم ( ص 342 به بعد ) الوان ديگرى كه ما امروز نمىتوانيم تصور معنى دقيقى از آنها داشته باشيم ، نام برده مىشود .
( 6 ) - رجوع كنيد به :
تاريخ مطهر بن طاهر ( منسوب به بلخى ) ، ج 4 ، ص 30 به بعد ؛ - فهرست ابن نديم ، ص 345 .