تهيه مىكردند ، بدين ترتيب كه نه فقط قبر مخصوصى براى خود مىساختند « 1 » ، بلكه در اطراف آن تكيه « 2 » و يا مدرسه ( شروع اين امر در زمان سلجوقيان بوده است ) « 3 » و يا مسجدى « 4 » وقف مىنمودند كه پس از مرگ در آنجا به خاك سپرده شوند ، اين امر منجر به پيدايش مقابر خانوادگى گرديد « 5 » . شيعيان حتى در آن زمان ، امكنهء متبركه و مقدسه را براى مدفن خود ترجيح مىدادند ( قبل از همه نجف و مشهد در خراسان « 6 » ) و حتى دشمنان خود را كه در جنگ كشته شده بودند و يا از طرف آنان به قتل رسيده بودند در اين امكنه دفن مىكردند « 7 » .
( بعضى اوقات هم پيش آمده كه مقتولان در جنگ از طرف صاحبانشان براى كفن و دفن در امكنهء مورد نظر خريدارى مىشدند « 8 » . ) به منظور دفن اموات در اماكن مشرفه و هم به منظور دفن آنها در مقبرههاى موروثى اغلب حمل جنائز
هامش
( 1 ) - نرشخى ( تاريخ بخارا ) ، ص 92 ( سال 914 ميلادى برابر 301 / 302 هجرى ؛ احمد بن اسماعيل سامانى در بخارا ، گورخانهء نو ) ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 49 ( سال 998 ميلادى برابر 388 هجرى در مورد آل بويه ) ، ص 52 ( سال 999 ميلادى برابر با 389 هجرى : شيراز ) .
( 2 ) - ابن الاثير ، ج 8 ، ص 67 ( حدود سال 932 ميلادى مطابق 320 هجرى : قرهتگين ) .
( 3 ) - البندارى ( سلجوقيان ، فهرست : 133 ) ، ص 227 ( سلطان سلجوقى ، مسعود ، از همدان سال 1151 / 1152 ميلادى برابر 443 هجرى ) ؛ راوندى ( راحة الصدور ، فهرست : 163 ) ، ص 300 ( حدود سال 166 ميلادى برابر با 561 هجرى ) .
( 4 ) - سلطان سلجوقى ، ارسلان شاه در همدان سال 1166 ميلادى برابر 561 هجرى : راوندى ( راحة الصدور ، فهرست : 163 ) ، ص 292 .
( 5 ) - ابن الاثير ، ج 8 ، ص 163 ( سال 951 / 952 ميلادى برابر 340 هجرى : در خراسان ، دو بار ) ج 9 ، ص 49 ( سال 998 / 999 ميلادى برابر 389 هجرى : در مورد آل بويه در شيراز ) ؛ ج 9 ، ص 83 ( سال 1012 / 1013 ميلادى برابر 403 هجرى : در مورد آل بويه در نجف ) . - نيز رجوع كنيد به :Ignaz Goldziher : Die Heiligen verehrung im Islam ( in : Muhammedanische Studien II . S . 275 - 378 ) , S . 356 .( 6 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 83 ، 85 ( در مورد آل بويه ، امير خ كرد ) ؛ - مستوفى ( تاريخ گزيده ) ، ج 1 ، ص 422 و زركوب ( شيرازنامه ) ، ص 32 ( سال 982 ميلادى برابر 371 / 372 هجرى ؛ عضدالدولهء ديلمى ) ؛ در مورد يكى از اشراف دربار مسعود غزنوى ( سال 1038 ميلادى برابر 429 / 430 هجرى كه مىخواست در جوار امام رضا ( ع ) دفن گردد : تاريخ بيهقى ( فهرست : 161 ) ، ص 549 به بعد : شرح و بيان مفصلى دربارهء طلا و جواهرات و جعبههاى زرنشان و غيره .
( 7 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 85 .
( 8 ) - راوندى ( راحة الصدور ) ، ص 381 ( سال 1195 ميلادى برابر 591 هجرى : در مورد سلجوقيان ) .