با نتايجى كه از اين نهضت در اين سالها مشاهده مىشد راضى باشند ، چه اينكه در دستگاه خلافت ، ايرانيت از لحاظ استفاده از حقوق به طور مداوم و كاملا با عربيت برابر بود ، بلكه حتى براى مدت طويلى ايرانيت - بر اثر نفوذ بسيارى از رجال و دانشمندان ايرانى بخصوص خاندان برمكيان - عملا بر عربيت رجحان يافت ؛ بديهى است كه اين عمل به بهاى فدا نمودن زبان فارسى به نفع زبان عربى ، و هم از دست دادن بعضى از خصوصيات فرهنگى ايرانى صورت گرفت « 1 » . - اين دستهها شخصيت سلمان فارسى را به نام يكى از بزرگترين صحابهء پيغمبر در نظرها مجسم نموده ، پيوسته آن را با سيماى افسانهاى تازهاى تزيين كردند « 2 » ، تا اينكه بدين وسيله ايرانيت را در پيدايش و تكامل اسلام سهيم نموده باشند و نيز در همين حوزهها اخبارى مبنى بر اينكه خود پيغمبر ( ص ) مستقيما با بعضى از نقاط ايران ارتباط داشته ، مثل اينكه در « شهرستان » مركز حومهء شاپور در فارس موعظه نموده ، جعل گشته است « 3 » .
بلكه بطور كلى ( براى اثبات بستگى ايران و اسلام ، م ) مدعى بودند كه قبور عدهاى از شخصيتهاى بنى اسرائيل ، كه در انجيل و تورات نام برده شدهاند و اسلام نيز آنان را تقديس نموده است ، در سرزمين ايران است : مثل قبر دانيال در كنار رودخانهاى نزديك شوش در خوزستان « 4 » . در خراسان نيز بخصوص به طور وافر
هامش
( 1 ) - رجوع كنيد به فصل « حس مليت » از همين كتاب . - دربارهء برمكيان رجوع كنيد به سمعانى ( كتاب الانساب نسخهء خطى ) ، ص 76 .
( 2 ) - رجوع كنيد به :
و نيز رجوع كنيد به منابع مذكور در اين دو نوشته .
( 3 ) - مقدسى ( كتاب احسن التقاسيم ) ، ص 433 .
( 4 ) - طبرى ( رديف 1 ) ، ص 2566 به بعد ؛ - مقدسى ( احسن التقاسيم ) ، ص 407 و 417 ؛ - ابن حوقل ( كتاب المسالك ، فهرست : 33 ) ، ص 255 ؛ - ياقوت ( معجم البلدان ) ، ج 7 ، ص 172 ؛ شوشترى ( تاريخ شوشتر ، فهرست : 196 ) ، ص 18 . - اصطخرى در صفحهء 92 در صحت اين خبر ترديد مىكند . در مورد جزئيات رجوع كنيد به :Benj . I 74 , Z . l ff .