اسلام سنيان
از بيان صريح ما مبنى بر اينكه دليل عمدهء گرويدن اكثريت ايرانيان به اسلام جهات سياسى ، اجتماعى ، اقتصادى و يا خصلت روحى انسانى كه هميشه به افكار و تجلّيات نو و متناسب روز مىگرود ، بوده است ، طبعا اين معنى نيز مفهوم مىشود كه دين باستانى اين ملّت يعنى دين زردشت در واقع تا آن زمان هنوز بقاء و استحكام داشته است ، بنابراين نمىتوان اين مورد را از آن مواردى به حساب آورد كه يك دين كهنه و فرسودهء كموبيش ابتدايى در يك دينى جهانى مثل اسلام - كه در آن موقع بدين پايه رسيده بود - حل و نابود شده باشد . دليل اين حقيقت نه تنها نيروى حياتى نسبتا استوارى است كه دين زردشت بعدا در طى قرون متمادى « 1 » از خود نشان داد ، و نه فقط اثراتى است كه اين دين بر روى اسلام به جاى گذاشته است « 2 » ، بلكه دليل عمدهء آن ، اين است كه پايدارى دين زردشت تا آن زمان ، يكى از علل اين امر بوده است كه ايمان به نبوّت محمد ( ص ) و به قرآن در سرزمين
هامش
( 1 ) - رجوع كنيد به فصل « زردشتيان » از همين كتاب .
( 2 ) - رجوع كنيد به قبل فصل « جريان اسلامى شدن ايران » از همين كتاب .