يكى از ملوك قراخانيان از ختن « 1 » به نام قدر خان بن « بغراخان » « 2 » در سواحل جيحون ( يكشنبه چهارم ژانويهء 1008 ميلادى ) « 3 » نيز قطعيت وضع محمود غزنوى را در خراسان تثبيت نمود « 4 » ، مخصوصا از اين جهت كه در اين اوقات جنگهاى برادركشى در كشور قراخانيان شروع شده بود « 5 » : جنگهائى كه تازه با بر سر كار آمدن ملك تازهاى ( در سال 1012 / 1013 مطابق 403 هجرى ) پايان يافت « 6 » .
هنگامى كه در اين موقع محمود غزنوى دوباره به هندوستان متوجه شد « 7 » و وضع شرق ايران ساليانى چند در آرامش ، مسير خود را طى مىكرد ، كشمكشهاى قسمت غربى فلات ايران ادامه داشت ، و ازاينرو شدت مىيافت كه فرمانرواى كردى به نام بدر پسر حسنويه به صورت عامل شايان توجهى در آمده بود « 8 » . بدر در سال 1005 / 1006 ميلادى ( 396 هجرى ) در البندنيجين ( واقع در مشرق بغداد در سرحد جبال ) « 9 » قشون بهاءالدولهء « 10 » ديلمى را شكست داد و در سال بعد تا دجله پيش رفت ، و در آنجا قلعهء البردان را در شمال بغداد به تصرف درآورد . « 11 » در اين هنگام بهاءالدولهء ديلمى ناگزير به اقدامات نظامى متقابل گرديد ، اما سردارى ( عميد الجيوش ) كه براى اين كار وكالت و مأموريت تام يافته بود ، در گندىشاپور از ترس ، با كرد مقتدر مزبور ، يعنى بدر ، قرارداد متاركه « 12 »
هامش
( 1 ) - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 68 ؛ - و نيز رجوع كنيد به :Pritsak , Karluk 295( 2 ) - در اين مورد رجوع كنيد به قبل : فصل « سقوط سامانيان » ، صفحهء اول ، پاورقى دوم .
( 3 ) - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 69 ، روز يكشنبهء 22 ربيع الثانى سال 398 هجرى را نام مىبرد كه برابر است با 5 / ژانويهء / 1008 ، ولى اين روز ، روز دوشنبه بوده است ، نه يكشنبه .
( 4 ) - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 69 ؛ - خ عتبى ( ترجمهء تاريخ يمينى ) ، ص 297 ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 66 .
( 5 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 76 .
( 6 ) - عتبى ( ترجمهء تاريخ يمينى ) ، صفحات 275 / 278 ، 292 / 301 ، 331 / 335 ، 391 / 396 ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 82 و 102 تا 104 .
( 7 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 66 و 71 و 73 .
( 8 ) - رجوع كنيد به هلال الصابى ( فهرست : 98 ) ، ص 474 به بعد .
( 9 ) -Le Strange , Lands 63 .( 10 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 65 .
( 11 ) - مرجع سابق ، ص 67 . - و نيز .Schwarz VI 701 .( 12 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 67 به بعد .