تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي ) — صفحة 184

مساهمون:

ص١٨٤
( در همان ماه اول بعد از مرگ مؤيد الدولة ) خود را در گرگان مستقر سازد « 1 » . اما وى ، وزير پدر خود يعنى ابو القاسم اسماعيل بن عباد طالقانى « 2 » را تا روز مرگش ( مارس 995 ميلادى ) نزد خويش نگاهداشت ، ولى به زودى ناگزير مىبايستى براى اطفاى نايرهء قيامهاى قم و دامغان ( 987 / 988 ميلادى برابر 378 هجرى ) وارد پيكار شود « 3 » . - تمام اين وقايع كه علاوه بر اين ، با تصادمات كردان و ديلميان در بين النهرين همراه بود « 4 » خيلى زود استحكام رژيم آل بويه را درهم شكست . به علاوه اين حوادث به شرف الدولة فرصت داد تا با تمام قوا از فارس بر ضد برادرش ابو الحسين ( تاج الدولة ) كه از شناسايى وى امتناع مىورزيد و پيشنهادهاى همكارى با او را رد كرده بود پيشروى كند . در نتيجه ، تاج الدولة ناگزير شد به سوى عموى خود فخر الدولة فرار نمايد ، ولى به زودى همين تاج الدولة با فخر الدّولة نيز اختلاف پيدا كرد و فخر الدولة دستور كشتن او را صادر نمود . در اين ميان نيز شرف الدولة اهواز و بصره را به تصرف درآورد و صمصام الدولة برادر خود را ناگزير ساخت تا نام وى را اول از همه در خطبه ذكر نمايد « 5 » . ليكن اين قرارداد مدت زيادى به قوت خود باقى نماند و به موجب آن شرف الدولة برادرش را به كلى از بين النهرين بيرون راند و اسير كرد ( 985 / 986 ميلادى مطابق 376 هجرى ) « 6 » : با اين نتيجه كه ميان ديلميان و تركها ، در بغداد زدوخوردها و كشمكشهايى به ظهور پيوست « 7 » . در مقابل ، كوشش شرف الدولة براى پيكار بر ضدّ
هامش
( 1 ) - ذيل تجارب الامم ( فهرست : 97 ) ، صفحات 91 تا 100 ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 9 . ( 2 ) - رجوع شود به ياقوت ( ارشاد العرب ) ، ج 2 ، صفحات 273 تا 343 ؛ - ابن خلكان ( فهرست : 113 ) ، ص 95 . - و نيزKarl V . Zettersteen in der E I , II 374 ; Brockelmann , GAL S I , 198 f .( 3 ) - تاريخ قم ، ص 8 ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 11 و 20 . ( 4 ) - ذيل تجارب الامم ( فهرست ، 97 ) ، ص 97 ؛ ابن الاثير ، ج 9 ، ص 14 . ( 5 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 15 به بعد . ( 6 ) - ذيل تجارب الامم ( فهرست : 97 ) ، صفحات 120 تا 133 ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 16 ؛ - ياقوت ، ج 8 ، ص 465 . ( 7 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 17 و 19 .
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي ) — صفحة 184 | برتولد اشپولر / جواد فلاطورى