تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي ) — صفحة 182

مساهمون:

ص١٨٢
به فرار از آنجا به جانب خراسان ناگزير ساخت ( 2 / 11 تا 1 / 12 / 981 برابر جمادى الاولى 371 هجرى ) . و هرچند سامانيان از قابوس حمايت مىكردند ، ولى وى با وجود موفقيتهاى ابتدايى باز نتوانست در مقابل لشكريان آل بويه ( 28 تا 29 / 3 / 982 برابر با رمضان 371 هجرى ) استقرارى به دست آورد « 1 » . چه اينكه اندكى قبل از آن ، نوح دوم سامانى ابو الحسن محمد بن ابراهيم بن سيمجور صاحب تيول كوهستان و حاكم خراسان ( از سال 962 و قبل از آن در سال 958 تا 960 ميلادى ) را كه رئيس طبقهء اشراف دولت « 2 » بود ، به اصرار و فشار ابو الحسن عتبى ، معزول ساخت و كمى بعد از آن ، به تحريك سيمجور ، عتبى مورد سوء قصد قرار گرفت ، ولى سرانجام از هلاكت نجات يافت « 3 » . در طى اين‌گونه حوادث خودسرى روز افزون و به موجب آن نيز سقوط داخلى دولت سامانيان آشكارا پايه‌ريزى و محرز مىشد به‌طورىكه اين وضع پس از مراجعت سيمجور ( 968 ميلادى ) عملا منجرّ به تجزيهء خراسان - كه در اين موقع به كلى از حيطهء قدرت سامانيان بيرون آمده بود - به سه بخش مجزّا گرديد . يعنى قسمتى به او و پسرش ابو على ( در هرات ) تعلّق يافت و قسمتى به تصرف دستيارش فائق ( در بلخ ) درآمد و قسمت سوم سهم كسى گشت كه تا آن زمان سمت وزارت داشت يعنى سهم حسام الدين ابو العباس تاش ( در نيشابور ؛ وى نيز فرماندار نظامى بود ) « 4 » . نتيجهء طبيعى اين
هامش
( 1 ) - ذيل تجارب الامم ( فهرست : 97 ) ، صفحات 15 تا 17 و 24 و 28 ؛ - نكبى ( فهرست : 125 ) ، صفحات 125 تا 129 ؛ - ابن اسفنديار ( تاريخ طبرستان ) ، ص 226 به بعد ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 4 به بعد ؛ - عوفى ( جوامع الحكايات ) ، ص 168 ، شمارهء 736 . ( 2 ) - عوفى ( جوامع الحكايات ) ، ص 200 ، شمارهء 1342 ؛ - ذكر اسامى اعضاى اين طبقه ، در ص 323 از كتاب الانساب سمعانى ( عكس از خطى ) و نيز :Justi , Namb . 301 lks .دربارهء ارتباط عضد الدولة و سيمجور رجوع شود به :Cahen , CORR . 89 .( 3 ) - نكبى ( فهرست : 125 ) ، ص 129 به بعد ؛ - عوفى ( جوامع الحكايات ) ، ص 213 ، شمارهء 1534 ؛ - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 49 به بعد . ( 4 ) - عتبى ( ترجمهء تاريخ يمينى ) ، صفحات 61 تا 71 و 72 تا 83 برابر با نكبى ( فهرست : 125 ) ، صفحات 131 تا 134 ؛ - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 48 به بعد ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 9 ؛ - و نيز :Wilh . Barthold in der E I , I 96 .
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي ) — صفحة 182 | برتولد اشپولر / جواد فلاطورى