272 هجرى ) امير زيدى مازندرانى يعنى محمد بن زيد را از رى بيرون راندند .
ادگوتگن خود را در رى مستقر نمود و مبلغ يك ميليون دينار جابرانه از مردم رى گرفت و دوباره به قزوين تاخته ، آن را به تصرف درآورد « 1 » .
در اين ميان پيوسته روابط عمرو و امير المؤمنين وقت با وجود هدايايى كه گاهگاه عمرو براى وى مىفرستاد بدتر مىشد و سرانجام همين وضع تأثير زيادى در سقوط و اضمحلال سريع وى نمود ؛ ولى با اينهمه عزل رسمى وى از طرف خليفه و اعلام آن به زائران مكّه ( 16 آوريل 885 ميلادى مطابق 26 شوال 271 هجرى ) « 2 » هيچ تأثير مستقيمى به نفع سامانيان و رونق كار ايشان - كه پس از جنگ ميان دو برادر نصر و اسماعيل دوباره قدرت واحدى را تشكيل مىدادند « 3 » ( در سال 885 / 886 « 4 » ميلادى ) - و به نفع رافع بن هرثمه كه ( به وساطت سامانيان ) فرماندار خراسان شده بود و همگى از معتمدين رسمى حكومت بغداد به شمار مىرفتند ، نداشت ؛ بلكه سپاهيان خليفه به سردارى احمد بن عبد العزيز ابو دلف ( كه اندكى پيش از آن از ادگوتگن در قم شكست خورده بود ) توانست عمرو را پس از پيكارى خونين به جانب مشرق براند و غنايم بسيارى به چنگ آورد ( پنجم سپتامبر 884 ميلادى مطابق 10 ربيع الاول 271 هجرى ) « 5 » .
در اين موقع حكومت بغداد نيز به سبب از ميان رفتن زنج سبكبار شده بود و تزكيهء نواحى جنوبى بين النهرين به الموفق اين امكان را داد كه از
هامش
( 1 ) - حمزهء اصفهانى ، ص 152 ؛ - اصطخرى ، ص 189 به بعد ؛ - مسعودى ( مروج ) ، ج 7 ، ص 343 ؛ - ابن الاثير . ج 7 ، ص 139 به بعد .
( 2 ) - رجوع كنيد به فصل « وضع حقوقى حكومت ايران نسبت به دستگاه خلافت » از همين كتاب .
( 3 ) - طبرى ، رديف 3 ، ص 2106 ؛ - نرشخى ( تاريخ بخارا ) ، ص 82 به بعد ؛ - ابن الاثير ، ج 7 ، ص 138 .
( 4 ) - نرشخى ( تاريخ بخارا ) صفحات 79 تا 82 ؛ - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 20 ؛ و نيز رجوع كنيد به :Wilh , Barthold in der E I , II 583 ; Oliver 92 - 94 .( 5 ) - تاريخ سيستان ، صفحات 241 تا 244 ؛ - ابن الاثير ، ج 7 ، ص 139 .