به دست بگيرد . « 1 » در مقابل ، عبد الله در « رى » به دست او افتاد و كشته شد .
يعقوب سپس مجددا ، رو به فارس - كه محمد بن واصف آن را در اين اثنا بر خلاف ارادهء خليفه ، در نبرد بر ضد عبد الرحمن بن مفلح ، در تحت قدرت خود درآورده بود - آورد ، و آنجا را در وقتى مسخر نمود كه اهواز شهر - حاكمنشين خوزستان دوباره به دست زنگيان افتاده بود « 2 » . اما يعقوب تنها بدين اكتفا نكرد كه اين شهر را در اكتبر سال 875 ميلادى « 3 » از دست ستمگران غاصب آن بيرون بكشد ، بلكه در ضمن رد پيشنهادهاى خليفه ( مبنى بر وساطت ) به جانب بين النهرين پيشروى نمود و در اواخر ماه مارس 876 ميلادى ( مطابق اواخر جمادى الاخرى 262 هجرى ) واسط را تسخير كرد . در اين حال كه بزرگترين خطر هستى و بقاى خلافت را تهديد مىكرد ، براى الموفق اين امر موفقيت قاطعى بود كه توانست روز يكشنبه اول آوريل 876 ميلادى برابر ( دوم رجب 262 هجرى ) در « سيب بنى كوما » نزديك « دير العاقول » اين مهاجم ايرانى را ( كه سه زخم پيكان برداشته بود ) پس از پيكار سختى شكست بدهد و در روز هشتم آوريل « 4 » وى را به عقبنشينى به سوى جنديشاپور و متعاقب آن به ترك ايالت فارس كه اينك دوباره به ابن واصف واگذار شده بود مجبور سازد « 5 » .
هامش
( 1 ) - طبرى ، رديف 3 ، ص 1875 ، صفحات 1883 تا 1886 ؛ - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 13 ؛ - تاريخ سيستان ، ص 222 به بعد ؛ - ابن الاثير ، ج 7 ، ص 88 .
( 2 ) - طبرى ، رديف 3 ، ص 1877 و 1888 ؛ - تاريخ سيستان ، ص 225 تا 228 ؛ - ابن الاثير ، ج 7 ، ص 91 .
( 3 ) - محرم سال 262 هجرى برابر است با 6 / 10 / 875 تا 4 / 11 / 875 .
( 4 ) - تاريخ فوق در كتب ذيل بطور مختلف ياد شده است : طبرى رديف 3 ، ص 1893 ؛ - ابن خلكان ( فهرست : 113 ) ، ج 2 ، ص 470 ؛ - تاريخ سيستان ، ص 232 .
( 5 ) - طبرى ، رديف 3 ، صفحات 1889 تا 1896 ؛ - حمزهء اصفهانى ، ص 148 به بعد ؛ - سياستنامه ، صفحات 12 تا 14 ؛ - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 14 ؛ - مسعودى ( مروج ) ، ج 8 ، ص 41 و 43 به بعد ؛ - تاريخ سيستان ، ص 232 به بعد ؛ مستوفى ( تاريخ گزيده ) ، ص 333 به بعد ؛ - ابن الاثير ، ج 7 ، ص 95 به بعد ؛ - عوفى ( جوامع الحكايات ) ، ص 168 شمارهء 721 و ص 187 شمارهء 1103 ؛ - و نيز مراجعه شود به :Hellige passim ; Herzfeld , Sam . VI 264 f .