طاهر دوم پس از اندكى تأمل تأييد سامراء را دريافت نمود « 1 » ، و سرانجام سلسلهء طاهريان به صورت سلسلهاى موروثى ( كه مقر سلطنتشان شهر نيشابور بود ) درآمد . در سپتامبر سال 862 ميلادى محمد پسر طاهر دوم ، يعنى همان طاهرى كه چون اسلاف خود فرمانروايى هشيار و داراى حس مسئوليت بود ، با توافق عموى خود ( نيز به نام ) محمد فرمانده بغداد « 2 » ، به جاى پدر نشست « 3 » . هرچند اين محمد بن طاهر عشرتطلب بود و خصايص و فضايلش به استحكام سلف خود نمىرسيد ، ولى با اين وصف توانست حسن بن زيد را كه يكى از زيديان علوى بود ( سال 865 ميلادى ) از مازندران براند و به فرار به سوى ديلم ناگزير سازد « 4 » . و بدين وسيله - با وجود جنگهاى محلى با فرمانرواى مازندران ( از خاندان سوخرانيان يا « قارنوند » ) به نام قارن دوم ( در آوريل 865 ميلادى برابر ربيع الاول 251 هجرى و اواخر نوامبر سال 868 ميلادى برابر اواخر ذوالقعدهء 253 هجرى ) « 5 » - پايههاى قدرت خاندان خود را ، تا سال 873 ميلادى
هامش
( 1 ) - طبرى ، رديف 3 ص 1338 به بعد ؛ - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 586 ؛ - حمزهء اصفهانى ، ص 146 ؛ - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 9 ؛ - ابن الاثير ، ج 7 ، ص 5 ؛ - عوفى ( جوامع الحكايات ) ص 211 ، شمارهء 1515 و ص 227 ، شمارهء 1713 ؛ - ابن خلكان ( فهرست : 113 ) ، ج 4 ، صفحات 35 تا 38 ( شمارهء 350 ) . - و نيز رجوع شود به : .Wilh . Barthold in der E I , IV 665( 2 ) - رجوع شود به :Karl V . Zettersteen in der E I , III 717 f .( 3 ) - طبرى ، رديف 3 ، ص 1505 به بعد ؛ - حمزهء اصفهانى ، ص 147 ؛ - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 604 ؛ - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 10 ؛ ابن الاثير ، ج 7 ، ص 37 ؛ - ابو الفداء ، ج 2 ، ص 208 - .
در اينجا نيز تاريخ مذكور متزلزل است : چه اينكه 24 رجب سال 284 هجرى كه برابر با 23 سپتامبر 862 ميلادى مىباشد روز چهارشنبه بوده است ، نه دوشنبه ، و نيز 26 رجب ( بنا به تاريخ سيستان ص 205 روز جمعه بوده است ، نه دوشنبه . - دربارهء محمد بن طاهر رجوع شود به :Karl V . Zettersteen in der E I , III 727 ; Sabusti / Rothstein S . 164 f . Barthold , Turk . 214 .( 4 ) - طبرى ، رديف 3 ، ص 1583 به بعد ؛ - ابن الاثير ، ج 7 ، ص 53 .
( 5 ) - طبرى ، رديف 3 ، ص 1643 و 1693 : - مسعودى ( مروج ) ، ج 7 ، ص 345 ؛ - ابن اسفنديار ( تاريخ طبرستان ) ، ص 164 به بعد و 170 ؛ - حمزهء اصفهانى ، ص 148 ؛ و نيز رجوع شود به :Rabino , Maz . 406 f . , 413 f . ; Wiet 169 .