است كه خواننده بايد دايما بدان آگاه باشد ؛ نقيصهاى كه كسى ، نه مؤلف و نه غير او ، قادر به رفع و تغيير آن نيست ؛ مگر اينكه منابع تازهاى از نوع ديگرى كشف گردد :
اما آثار چنين كشفى مشهود نيست .
اما در زمانى مثل زمان گذشتهء آلمان « 1 » ، حتى فراهم نمودن همان منابع معروف و موجودى هم كه اصولا در دسترس قرار داشت ، موجب زحمت فوقالعادهاى بود :
همينكه شروع به اين كتاب در سال 1945 واقعا امكانپذير گشت ، وصول به هيچيك از كتابخانههاى عمومى آلمان - تا آنجائى كه از آسيب سنوات گذشته در امان مانده بودند - ممكن نبود . با اين وصف اگر استفاده از چنين زمانى براى تحقيق علمى ميسور گشته است ، بايد مؤلف ، آن را مرهون دوستى يك سلسله از همكاران و آشنايانى ، بداند كه ذكر نام آنان در اينجا وظيفهء افتخارآميز وى مىباشد : خانم پرفسور هينتس
( B . Hinz )
در شهر گوتينگن
( Gottingen )
كتابخانهء شخصى همسر خود را كه در آن موقع هنوز مراجعت نكرده بود ، و نيز آن قسمت از كتب كتابخانهء بخش شرقشناسى دانشگاه گوتينگن را كه براى حفاظت « 2 » به منزل خود آورده بودند ، از سر لطف در اختيار من گذاشت . از آن گذشته آقاى ليتمن
( Littmann )
در شهر توبينگن
( Tubingen )
و آقايان اساتيد : پرفسور پارت
( R . Paret )
، پرفسور شدر
( H . H . Schaeder )
، پرفسور شپيس
( O . Spies )
، پرفسور شترتمن
( R . Strothmann )
و به خصوص پرفسور تشنر
( F . Taeschner )
در پنج سال اخير و حتى در سختترين دورهاى كه قحط و غلا بر همه جا سايه افكنده بود ، با ارسال كتب شخصى خود و يا كتبى كه تحت نظر آنان حفظ
هامش
( 1 ) - منظور سنوات جنگ جهانى دوم بوده تمام اين قسمت اشاره به وضع آلمان در آن سالها مىباشد .
( 2 ) - كتابهاى فراوان سمينار شرقشناسى به ضميمهء كتب كتابخانههاى بسيار ديگرى از دانشگاه گوتينگن كه در نزديكى اين شهر به منظور حفاظت در معدنى پنهان كرده بودند ، در 30 سپتامبر 1945 بر اثر انفجار مواد جنگى كه همچنين در آن معدن پنهان شده بود ، نابود گرديد ؛ اين انفجار به دست بيگانگان و هنگام ربودن آن مواد صورت گرفت .