ظاهر گرديد . دوران ابتدايى زندگانى ابو مسلم از طرف شخص وى در پردهء ابهام پيچيده شد « 1 » و دربارهء اصل و نسبش روايات مختلفى منقول است كه به موجب آنها گاهى وى به عنوان يكى از بردگان و زمانى به عنوان يكى از اخلاف خاندان آزاد معرفى مىشود . ولى در هر صورت اين مسئله مسلّم به نظر مىرسد كه ابو مسلم ايرانى ( و ظاهرا اصفهانى ) « 2 » بوده و در كوفه ( كه سرنوشت وى را بدانجا كشانيده بود و دربارهء اوضاع مؤثر در اين امر نيز اقوال مختلفى نقل شده است ) در سلك پيروان نهضت عباسى درآمده است « 3 » ، و ظاهرا وى در همانجا از طرف ابراهيم بن محمد عباسى ، نام تازهاى يافته است كه بدان مشهور گشته است .
( او خود را در روى سكههايش « 4 » ، عبد الرحمن بن مسلم مىنامد . ولى روشن « 5 » نيست كه آيا نام سابق وى از لحاظ شكل نظير اين نام بوده است يا نه . در هر حال در منابع ، به كلى نامهاى ديگرى براى او ذكر مىشود كه كاملا با نامهاى اصلى وى فرق دارد ) « 6 » .
هامش
( 1 ) - طبرى ، رديف 2 ، 1965 ؛ مسعودى ( مروج ) ، ج 6 ، ص 59 به بعد . - خبرى را كه ابن خلكان ( وفيات ، ج 4 ، ص 71 و 73 ) در اين مورد نقل مىكند فقط يكى از بسيارى از خبرهاى موجود مىباشد .
( 2 ) - ( طبق اين مدرك از « كيان » ، حومهء قتاب ، نزديك اصفهان )Browne . Isf . 440 f .( 3 ) - نيز ، ابن الاثير ، ج 5 ، ص 14 ؛ - رجوع كنيد به ص 127 .
( 4 ) - رجوع شود به تبصرههاى آينده ، در مورد آيات و جملات منقوش در روى سكهها .
( 5 ) - رجوع كنيد به :Wilhelm Barthold in der E I , I 107 ; Mukrimin Halil Yinanc , in der E I , turk . IV 39 - 41 .( 6 ) - در اين باره رجوع شود به بيان ابن الاثير ، ج 5 ، صفحات 93 تا 95 .
مختصرتر از آن : طبرى ، رديف 2 ، ص 1960 ، وى طرفدار اين است كه ابو مسلم از خطرنيه ( مسعودى ، مروج ، ج 6 ، ص 59 : خرطينه ) نزديك كوفه است ، و اين همان محلى است كه مختار از آن خاسته است . رجوع كنيد به :Wellhausen , Arab . 315 ; Friedlander II 118 - 120 ; Sadighi 40 , Anm . 1 , und 40 ff .در مورد ابو مسلم رجوع كنيد به :Wellhousen , Arab . 323 - 334 ; S . Moskti in E I 2 I 141 ;و به تحقيقات اساسىتر و مفصلتر از :