مقدمه
از بين تمام عواملى كه در طى تاريخ باعث تزلزل بناى قوم ايرانى گشته است ، هجوم و ورود مسلمانان عرب به اين سرزمين ( نيمهء اوّل قرن هفتم ميلادى ) ، بزرگترين دگرگونى را با خود آورده : چون تأثير آن از همه عميقتر بوده تا به امروز پايدار مىباشد . تحوّلى كه بر اثر آن به وجود آمد سرآغاز مهمترين و قاطعترين بخش تاريخ ايران را تشكيل مىدهد : بيان جزئيات اين دورهء تاريخى وظيفهء كتاب حاضر است كه منحصرا به تحقيق اين موضوع مىپردازد . بديهى است كه ضمن بيان و نگارش مجموعهء ادوار تاريخ ايران ، دربارهء اين دوره نيز پژوهش به عمل آمده است ؛ و مسلّم است كه كتب تاريخ فرهنگ و تواريخ خلفا - چنان كه طبعا در مورد زمان عبّاسيان فقط در تأليفات خيلى قديمى موجود است - ، سرزمين ايران و تاريخ آن را در مدّ نظر داشتهاند .
ولى با اين وصف اينطور به نظر من مىرسيد كه اقدام بر نگارش كتابى مفصّل دربارهء سنوات 633 تا 1055 ميلادى ( برابر با 15 تا 447 هجرى ) يعنى دربارهء زمان واقع بين ورود عربها به ايران و پيروزى و غلبهء سلجوقيان ترك در اين سرزمين ، در صورتى به حقّ و بجاست كه چنين كتابى اجزاى بناى تاريخ كامل و تا حدّ امكان خالى از نقيصهاى را - بر پايهء منابع دست اوّل و اصيل و براساس موادّ موجود - دربارهء تمام دورههاى