مغايرتست و ترتيب با آنكه تحريمه جزء نماز است و داخل در آن پس مراد اين نباشد ، و بدانكه ( فاء ) داخل در * ( فَكَبِّرْ ) * و در ما بعد آن به جهت افادهء معنى شرطست كانه قال و مهما تكن فكبر ربك يعنى هر جا كه باشى پس خداى را ببزرگى ياد كن ، بدانكه تقديم اين امر بر اوامر آتيه به جهت دلالتست بر آن كه مقصود اولى از امر تكبير و تعظيم او سبحانه است از شرك و تشبيه چه اول چيزى كه بر بنده واجبست معرفت صانع است و تنزيه او از ما لا يليق و بعد از آن اتيان نمودن بطاعات و عبادات و لهذا اتيان بانواع طاعات مفروضه و مندوبه قبل از معرفت خدا و صفات ثبوتيه و سلبيه صحيح نيست و فايده اى بر آن مترتب نميشود .
( 4 ) - * ( وَثِيابَكَ فَطَهِّرْ ) * و جامهاى خود را پاك ساز از نجاسات چه تطهير ثياب واجبست در نماز و محبوب در غير آن و آن به غسل آنست و حفظ از نجاست و ابن زيد و ابن سيرين گفتهاند كه اى ثيابك فاغسلها عن النجاسة بالماء لان المشركين كانوا لا يتطهرون . جامهاى خود را به آب بشوي از نجاست زيرا كه مشركان جامه خود را طهارت نمىداند ، و از ابن عباس نقلست كه اى لباسك من الحرام ، يعنى بايد كه جامهء تو از حرام نباشد ، و از ابو مسلم روايتست كه معنى آنست كه زنان خود را از كفر و معاصى پاك گردان تا همه مؤمن صالح شوند و عرب كنايه مىكند از نساء بثياب ، و ابو بصير از ابو عبد اللَّه عليه السّلام روايت كرده كه حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرمود كه
غسل الثياب يذهب الهمّ و الحزن و هو طهور الصلاة و تشمير الثياب طهور لها و قد قال اللَّه * ( وَثِيابَكَ فَطَهِّرْ ) *
اى فشمر يعني شستن جامه ميبرد غم و اندوه را و آن پاك گردانيدن آنست از براى نماز و جامعه بر كشيدن طهارت است از براى آن و مراد از قول حق سبحانه كه * ( وَثِيابَكَ فَطَهِّرْ ) * اينست كه جامها را بركش تا به زمين نرسد ، و بعضى * ( فَطَهِّرْ ) * بمعنى قصر تنزيل كردهاند يعنى كوتاه كن دامن جامهء خود را بر خلاف صناديد عرب چه دأب ايشان آن بود كه جامهاى دراز پوشيدندى و آن را بر زمين ميكشيدند و اين ترك عادات مذمومهء ايشان اول چيزى بود كه اهل ايمان به آن مأمور شدند و و امير المؤمنين عليه السّلام فرمود كه
اقصر ثيابك فانه أبقى و أتقى و أنقى
جامهاى خود را كوتاه كن كه بقاى آن بيشتر است و پاك و پاكيزه تر چه دامن دراز دريده مىشود و مظنهء عروض نجاست است ، و طاوس يمانى از ابو عبد اللَّه عليه السّلام روايت كرده كه معنى آيه آنست كه
و ثيابك فقصر
و بعضى ديگر گفتهاند كه اين مكنى به است بپاكيزگى نفس يعنى پاك كن نفس خود را از اخلاق ذميمه و افعال سيئه يقال فلان طاهر الثياب و طاهر الجيب و الذيل اذا وصفوه بالنقاء من المعايب و مدانس الاخلاق و فلان دنس الثياب للقاذر پس اين امر باشد باستكمال قوت عمليه بعد از امر به استكمال قوهء نظريه ، و گويند معنى آنست كه پاكيزه گردان دثار نبوت را از آنچه مدنس آن شود از زجر
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 60
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٦٠