باشد نظر بلفظ و معني ، و معني اينكه تا بدانند فرستادگان كه تبليغ احكام الهى كردهاند ببندگان بىزياده و كم ، و يا هر دو راجع به رصد باشد و افراد و جمع آن نيز نظر بلفظ و معنى باشد زيرا كه رصد نيز اسم جنس است يعنى تا بدانند فرشتگان كه رسانيدهاند رسالت پروردگار خود را به پيغمبر بدون عروض و تغييرى و تبديلى و اختلافى در آن ، و گفتهاند كه ضمير مفرد راجع به پيغمبر ما و ضمير جمع راجع به پيغمبران ديگر يعني تا بداند محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم كه جميع پيغمبران احكام الهى را ببندگان رسانيدهاند بدون زياده و نقصان به جهت محفوظ و محروس بودن ايشان از شياطين هم چنان كه وى تبليغ رسالت فرموده بر آن طريق كه بوده بىاختطافى و تغييرى * ( وَأَحاطَ ) * و فرا گرفته است علم خداى و فرا رسيده * ( بِما لَدَيْهِمْ ) * به آنچه نزديك پيغمبران و فرشتگانست از حكم شرايع بر وجهى كه هيچ از آن از علم او سبحانه فوت نشده پس او حافظ آن باشد از قصور و خلل * ( وَأَحْصى ) * و شمرده است * ( كُلَّ شَيْءٍ ) * هر چيزى را يعني ضبط همه اشياء نموده * ( عَدَداً ) * در حالتى كه آن محصور و معدود است نزد او سبحانه ، و ميتواند بود كه نصب * ( عَدَداً ) * بر مصدريت باشد چه آن بمعنى احصاء است يعني شمرده است همه چيزها را شمردنى تا آنكه قطرهاى باران و ريگهاى بيابان و اوراق اشجار و زبد بحار و امثال آن را احصاء كرده مراد كمال علم او است و احاطهء آن بجميع معلومات يعنى هيچ چيز از دايره علم او خارج نيست و هر گاه كه علم او احاطه بجميع معلومات كرده باشد چگونه عالم نباشد به آنچه نزد رسل است از وحى و كلام .
سورة المزمل
مكيست و نزد جماعتى ديگر مد نيست ، و گويند كه بعضي از آن مكيست و بعضى مد نيست و آيات آن هيجده است بعدد مدنى الاخير و نوزده بعدد بصرى و بيست نزد باقيان و اختلاف در سه آيت است الْمُزَّمِّلُ كوفيست و مدنى الاول و شِيباً غير مدنى الاخير و إِلَيْكُمْ رَسُولًا مكى .
ابى بن كعب از رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم روايت كرده كه هر كه سورة المزمل را تلاوت نمايد حق سبحانه دشوارى دنيا و آخرت را از او رفع نمايد و هرگز اذيتى و بليتى بوى نرسد ، و منصور بن حازم از ابو عبد اللَّه عليه السّلام نقل نموده كه هر كه در نماز خفتن يا در آخر شب سورة المزمل را بخواند فرشتهاى شب و روز شاهد افعال صالحهء او باشند و اينسوره نزد خداوند احد براى او گواهى دهد و حقتعالى حيات و موت طيب به او كرامت فرمايد ، و از ابو جعفر صلوات اللَّه عليه مرويست كه خوانندهء اين سوره هرگز محتاج نشود .