سوره گفتند كدامست يا رسول اللَّه فرمود معوذتين ، و نيز عقبه نقلكرده كه پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم به من گفت اى عقبه ترا تعليم دو سوره كنم كه آن افضل قرآنند يا از افضل قرآن ؟ گفتم بلى يا رسول اللَّه پس آن حضرت معوذتين را تعليم من داد و فرمود
ما يعوذ المتعوذون به مثل المعوذتين
بعد از آن آن را در نماز صبح قرائت كرد و مرا گفت اين را در محل برخاستن و خسبيدن ميخوان ، و أبو عبيده حذاء از أبو جعفر عليه السّلام روايت كرده كه هر كه در نماز وتر معوذتين و قل هو اللَّه احد بخواند او را گويند
يا عبد اللَّه أبشر فقد قبل اللَّه و ترك
اى بندهء خدا بشارت باد ترا كه حق سبحانه نماز وتر ترا قبول فرمود .
و بدانكه چون حق سبحانه ذم اعداى رسول نمود در سورهء تبت كه مشركان بودند و بعد از آن ذكر توحيد كرد در سورهء اخلاص در عقب آن رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم را امر فرمود باستعاذه از شر مشركان حاسد و ساحر و ساير فسقه جن و انس ، و در سبب نزول اين دو سوره آوردهاند كه كودكى از يهود به خدمت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم مشغول بود و دختران لبيد بن اعصم يهودى از آن كودك بمبالغهء بسيار از مشاطهء رأس آن حضرت دندانه اى چند از مشطهء وى بستدند و بنام آن حضرت بر رسنى سحر كرده در پوست طلع خرما نهادند و در چاه زوران به زير سنگ پنهان كردند ، و آن حضرت بسبب اين بيمار گشت جبرئيل سيد انام را از اين خبر داد آن حضرت صلَّى اللَّه عليه و آله امير المؤمنين عليه السّلام و زبير و عمار را امر فرمود تا آب آن چاه را بكشيدند و سنگ را برداشتند و آن پوست را از زير آن بيرون آوردند يازده گره بر آن موى زده بودند حق سبحانه معوذتين را فرستاد كه يازده آيه است جبرئيل قرائت مى - فرمود بهر آيتى عقدهء از آن رسن گشاده ميشد . و در روايت ديگر آمده كه لبيد بن اعصم به موى سر آن حضرت صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم سحر كرد آن را در چاه بنى زريق پنهان كرد پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم از اينجهت بيمار شد و حق سبحانه دو فرشته را فرستاده نزد آن حضرت صلَّى اللَّه عليه و آله و وى در خواب بود يكى بر بالين او بنشست و ديگرى بر پائين پاى او و او را از اين خبر دادند ، و آن حضرت صلَّى اللَّه عليه و آله امير المؤمنين عليه السّلام را بفرستاد و آن را بيرون آورد و جبرئيل عليه السّلام معوذتين را بر او خواند و آن سحر باطل شد و حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله خفّتى يافت هم چنان كه كسى از بند گران خلاص شود جبرئيل عليه السّلام ميگفت
بسم اللَّه ارقيك من شر كل شيء يؤذيك من حاسد و عين و اللَّه تعالى يشفيك
و اين روايت منقولست از عايشه و ابن عباس و شبهه اى نيست در عدم معقوليت اين قول زيرا كه اگر مسحور باشد عقل او مختل باشد و حق سبحانه انكار مسحوريت آن حضرت كرده در كريمهء وَقالَ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُوراً انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الأَمْثالَ فَضَلُّوا فَلا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا و ليكن ممكنست كه صورت اين قضيه به همين وجه بوده باشد كه لبيد يا دختران او در اين امر جد و جهد كرده باشند و اثرى بر آن فعل مترتب
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 403
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٤٠٣