كه اين آيه را نخوانده اى كه فَمَا اسْتَكانُوا لِرَبِّهِمْ وَما يَتَضَرَّعُونَ ثعلبى و واحدى اين را در تفسير خود آوردهاند . و بدانكه رفع يدين تا حذاء وجه نزد گفتن جميع تكبيراتست كه در نماز واقع مىشود و سنت است باجماع علماء ما و مأخذ اين روايات مذكوره است و نزد شافعى در سه تكبير كه آن تكبير افتتاحيه است و تكبير ركوع و سجود و نزد ابو حنيفه دست بر نبايد داشت در هيچ تكبيرى و از عطا مرويست كه معنى آيه آنست كه نماز بگذارد و سر از ركوع و سجود آن بردار چنان كه نحر يعنى سينهء تو پيدا شود .
( 3 ) - * ( إِنَّ شانِئَكَ ) * بدرستى كه دشمن دارندهء تو يعنى عاص * ( هُوَ الأَبْتَرُ ) * او است دم بريده و منقطع از خير و نسل و ذريه ، و چنان شد كه خداى تعالى از آن خبر داد چه عاص و اتباع او كه در حق رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم اينسخن گفتند نه عقب ايشان ماند و نه اثر حسن ذكر و اما آثار اقتدار حضرت سيد مختار صلَّى اللَّه عليه و آله و حسن صيت اشتهار و آثار فضل بيشمار و رفعت ذكر او بر منابر و منائر بر السنهء اهل روزگار و ذريت بسيار تا قيامت باقى ماند و در آخرت مزيت مرتبه و نهايت قربت او نزد حضرت عزت بر وجهى خواهد بود كه در تحت وصف در نيايد و بوهم هيچ واهمى نگذرد و در اينسوره دلالات واضحه است بر صدق حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم و صحت نبوت او اول آنكه حق سبحانه اخبار آن چيزى نمود كه در نفوس اعداى او بوده و بر السنهء ايشان جارى گشته پيش از آنكه به حضرت رسد پس اين از قسم اخبار باشد بمغيبات ، دوم آنكه جميع فصحاء عرب و عجم عاجزند از آوردن مثل اينسوره كه بر وجازت الفاظست و متشاكل المقاطع و الفواصل با سهولت مخارج حروف و حسن تأليف و كثرت معانى آن با وجود تحدى آن حضرت به آن و حرص اهل عناد بر بطلان امر او از ابتداى بعث تا به اين روزگار و عدم قدرت ايشان بر آن و اين غايت اعجاز است ، سيم آنكه بوعده إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ دين او منتشر شد و امر او ارتفاع و اعتلا پذيرفت و ذريهء او بسيار شدند تا آنكه نسب او اكثر از همه نسب شد و تا غايت هيچ نسبى واقع نشد كه مثل اين نسب باشد در كثرت عدد چهارم آنكه وعده داد نصرت او را بر اعدا و اخبار نموده بسقوط امر ايشان و انقطاع عقب ايشان و مخبر به موافق اخبار واقع شده .
سورة الكافرون
مكيست و نزد ابن عباس و قتاده مدنيست و آيات آن شش است باجماع .
ابى بن كعب از سيد عالم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم روايت كرده كه هر كه قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ قرائت كند هم چنان باشد كه ربع قرآن را قرائت كرده و مردهء شيطان از او دور شوند و از شرك بري گردد