تفاسير آوردهاند كه عاص بن وائل سهمى با سيد عالم صلَّى اللَّه عليه و آله نزديك باب بنى سهم ملاقات كردند و زمانى با هم سخن گفتند حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله بيرون رفت و عاص به مسجد در آمد و جمعى از صناديد قريش كه در مسجد نشسته بودند از وى پرسيدند كه با كه سخن ميگفتى گفت با اين ابتر صنبور و عادت عرب اين بود كه هر كه را پسر نبودى وى را ابتر گفتندى يعنى اقطع است و از او عقب نخواهد ماند ، و صنبور شخصى است كه او را فرزند و برادر نباشد و در آن ايام پسر آن حضرت كه عبد اللَّه نام داشت ملقب بطاهر و از خديجه رضى اللَّه عنها حاصل شده بود در گذشته بود چون اين خبر به حضرت رسيد خاطر مباركش اندوهناك شد حقتعالى براى تفريح دل آن حضرت و تسلى خاطر ايشان اينسوره فرستاد كه :
( 1 ) -
* ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ ) * كوثر فوعلست و صيغهء مبالغه بمعنى خير مفرط الكثرة ، و لهذا ابن عباس و ابن جبير و مجاهد تفسير آن بخير كثير كردهاند يعنى بدرستى كه ما عطا كرديم ترا خير بسيار كه آن اولاد و اعقاب بيشمارند و كثرت نسل و ذرية اطهار از فاطمة زهرا سلام اللَّه عليها و ذكر مضى به جهت تحقق وقوع آنست يعنى اى محمّد خاطر شريف اندوهگين مگردان كه ما ترا كثرتى دهيم در عقب و نسل كه در زمين هيچ بقعه و خطه اى نماند كه فرزندان تو در آنجا نباشند و اين مشهور و معروف است كه بعد از شهادت امام مظلوم معصوم ابو عبد اللَّه الحسين عليه السّلام به غير از حضرت امام زين العابدين عليه السّلام ذكور از اهل البيت او كسى نمانده بود حق سبحانه و تعالى انجاز وعدهء خود فرموده از نسل او عالم را پر گردانيد و اولاد امجاد او را از حد و حصر متجاوز ساخت و از ابن عمر و عايشه مروى است كه كوثر نهريست در بهشت و از ابو عبد اللَّه عليه السّلام نيز مرويست كه
هو نهر فى الجنة
و از ابن عباس و انس روايت كردهاند كه يك روز رسول صلَّى اللَّه عليه و آله با اصحاب نشسته بود كه ناگاه اثر وحى بر او ظاهر شد سر در پيش انداخت و بعد از زمانى سر برداشت خرم و خندان و بر بالاى منبر رفت و گفت ايها الناس بدانيد كه حق سبحانه و تعالى الحال سوره اى به من فرستاده و در آنجا به من نوازش بسيار كرده گفتند يا رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم آن سوره كدامست حضرت اينسوره را بر ايشان خواند و گفت هيچ ميدانيد كه كوثر چيست گفتند ( اللَّه و رسوله أعلم ) فرمود جوييست در بهشت كه خدا مرا به آن وعده فرموده و در آن خير كثير است و آن جوى از شير سفيدتر و از مشك خشبوتر و از عسل شيرينتر و از برف سردتر و از مسكه نرمتر و بعدد ستاره هاى
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 362
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٣٦٢