و در ( ماعون ) اختلاف بسيار است از امير المؤمنين عليه السّلام و ابو عبد اللَّه و از ابن عمر و حسن و قتاده و ضحاك روايتست كه مراد از آن زكات مفروضه است چنان كه به اين مفسر شد و ابن مسعود و ابن عباس و سعيد بن جبير گفتهاند كه ماعون متاع خانه است كه مردمان آن را به يكديگر دهند چون ديك و كاسه و تبر و دلو و آب و نمك و آتش ، و ابو بصير از ابو عبد اللَّه عليه السّلام نقل فرموده كه ماعون قرض است و اعاره متاع بيت و اقدام نمودن بهر امر معروف كه باشد و از آن جمله زكات است من گفتم يا بن رسول اللَّه ما را همسايه ها هستند كه چون بايشان عاريت مىدهيم مىشكنند و فاسد ميسازند اگر ايشان را از آن منع كنيم ما را گناهى باشد فرمود
لا ليس عليك جناح أن تمنعهم اذا كانوا كذلك
نه ترا گناهى نيست اگر ايشان را از آن منع كنى گاهى كه ايشان مكسور و فاسد سازند ، و بعضى ماعون را منحصر دانند در آب و آتش و نمك ، سعيد بن مسيب روايت كرده كه عايشه از حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم پرسيد كه ماعون چه چيز است فرمود هر چه به آن انتفاع گيرند و حلال باشد چون آب و نمك و آتش بعد از آن فرمود اى عايشه هر كه نمك به كسى دهد چنان باشد كه شصت درويش را طعام داده و شصت بنده را آزاد كرده و اگر جايى كه آب نباشد آب دهد چنان باشد كه مرده را زنده كرده . و بد آنكه ماعون در لغت هر چيزيست كه در او منفعتى باشد و قليل القيمة بود مشتق از معن كه بمعنى قلت است پس ماعون بمعنى قليل القيمة باشد ، يقال معن الوادى إذا جرت مياهه قليلا قليلا ، و گويند كه اصل ماعون معونه است و ألف عوض هاء محذوفست .
سورة الكوثر
مكيست نزد ابن عباس و كلبى ، و مدنى نزد عكرمة و ضحاك و سه آيتست باجماع .
و در حديث ابى بن كعب وارد شده كه هر كه اينسوره را بخواند حقتعالى او را از همهء أنهار جنت آب دهد و بعدد هر قربانى كه عباد وسيلهء تقرب خود گردانيده باشند در روز نحر و اهل كتاب و مشركين آن را سبب قرب خود ساخته باشند در آن روز ده حسنه كرامت فرمايد ، و ابو بصير از ابو عبد اللَّه عليه السّلام روايت كرده كه هر كه اينسوره را در فرايض و نوافل قرائت كند حق سبحانه او را از حوض كوثر آب دهد و در زير طوبى حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم محدث او باشد .
و بدانكه چون حق سبحانه در سورهء ماعون ذكر اركان نماز نموده و مانعان زكات ، در اينسوره بيان مىكند كه هر كه قيام نمايد به نماز و زكات حق تعالى خير كثير به او عطا فرمايد و در أكثر