مدت هزار ماه كارزار كرد . حق سبحانه بحبيب خود خطاب كرد كه من ترا شبى دادهام كه تو و امت تو اگر در آن شب بعبادت بروز رسانيد ثواب آن بهتر باشد از اين هزار ماه كه شمسون با كفار جهاد كرد ، و بعضى ديگر از مفسران گفتهاند كه رسول صلى اللَّه عليه و آله چهار عابد را نام برد كه ايشان هشتاد سال خداى را پرستيدند و طرفة العينى در او عاصى نشدند و از ياد او غافل نشدند يحيى و زكريا و حزقيل و يوشع عليهم السّلام صحابه را از اين عجب آمد جبرئيل عليه السّلام اين سوره را آورد و باز نمود كه عبادت در شب قدر بهتر از هزار ماه عبادت ايشانست ، و گفتهاند كه در بنى اسرائيل هيچكس را عابد نخواندندى تا هزار ماه عبادت نكردى خداى تعالى اين سوره را فرستاد و فرمود كه عبادت شب قدر بهتر از آن هزار ماه است و هر كه آن شب را بعبادت بروز كند احق و اولى است به آنكه او را عابد گويند از آنان كه هزار ماه عبادت كردهاند ، و از ابو بكر وراق مرويست كه ملك سليمان عليه السّلام هزار ماه بود و ملك ذو القرنين هزار ماه هر آن مؤمن كه اينشب را دريابد وى را بهتر از ملك سليمان و ملك اسكندر بود و نزد بعضى مراد بالف تكثير است نه تخصيص اين عدد از قبيل آيهء كريمهء إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّه لَهُمْ و از امام حسن بن على عليهما السّلام روايتست كه فرمود من از رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم شنيدم كه فرمود من در خواب ديدم كه بوزينگان بر منبر من بر ميرفتند چون جبرئيل عليه السّلام آمد صورت واقعه را به او اعلام كردم گفت آنها بنى اميه باشند كه بعد از تو بنا حق بر منبر تو بر آيند من گفتم مدت ملك ايشان چند باشد گفت هزار ماه من دلتنگ شدم جبرئيل مرا تسلى داده و سورة الكوثر و سورة القدر را آورد و در آن باز نمود كه شب قدر بهتر است از هزار ماه بنى اميه كه پادشاهى كردهاند در آن ، قتيبه گويد كه از اول عمر بنى اميه بشمار نگاه ميداشتم مدت ملك ايشان هزار ماه بود نه زياده و نه كم .
و ببايد دانست كه علماء را در اين شب اختلاف بسيار است جمعى بر آنند كه اين شب در عهد رسول صلَّى اللَّه عليه و آله بود و چون آن حضرت رحلت فرمود مرفوع گشت و اين قولى ضعيف و اصطلاحى سخيف است و ابو ذر روايت كرده كه من از رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم پرسيدم يا رسول اللَّه آيا شب قدر در عهد انبياء
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 304
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٣٠٤