و هر كه آن را ده بار بخواند هزار گناه از ديوان او محو كرده شود .
و ببايد دانست كه چون حق سبحانه ختم سورة العلق را نمود بامر بسجود و تقرب به خدا افتتاح اين سوره كرد بذكر ليلة القدر كه تقرب در او بيشتر است از بواقى ليالى و ايام سال فكانه قال اقترب اليه فى ساير الأوقات خصوصا فى ليلة القدر ، و ابو مسلم گفته كه چون حق سبحانه در سورة العلق امر كرد بقرائت قرآن در اين سوره بيان نمود كه انزال آن در ليلة القدر است و فرمود :
* ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * ثعلبى در تفسير خود از وهب بن منبه روايت كرده كه رسول صلَّى اللَّه عليه و آله اصحاب را خبر داد كه در بنى اسرائيل عابدى بود كه نام او شمسون بود و هزار ماه سلاح پوشيده در راه خدا جهاد كرد اصحاب متعجب شده گفتند ما با اين عمرهاى كوتاه و عملهاى قاصر بچنين دولتى چگونه توانيم رسيد حق سبحانه اين سوره را فرستاد كه :
( 1 ) - * ( إِنَّا أَنْزَلْناه ) * بدرستى كه ما فرستاديم قرآن را * ( فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ) * در شب قدر يعنى ابتداء نزول آن در اين شب بود يا تمام قرآن در آن شب از لوح محفوظ به آسمان دنيا آمد و در بيت العزه سفره ( 1 ) سپرده شد و روح الامين اينسوره ( 2 ) را در مدت بيست و سه سال آيه آيه و سوره سوره بحسب مصالح به دنيا آورده اينقول معظم مفسرين است و كنايه غير مشهور اشعار است بر قدر و شهرت قرآن يعنى از بزرگى قدر و شرف مرتبه و شهرت مستغني است از تصريح هم چنان كه به جهت تعظيم آن اسناد انزال آن را به خود اختصاص داد ، و در وقت متبرك آن را فرو فرستاد و بعد از آن تكريم و تفخيم آن فرمود بقوله :
( 2 ) - * ( وَما أَدْراكَ ) * و چه چيز ترا دانا گردانيد تا بدانى * ( ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ ) * چيست شب قدر يعنى در ايهء تو بغايت فضل و منتهاى علو و قدر آن نميرسد و به جهت قدر و عزت و شرف اين شب است كه هر كه در او طاعت كند عزيز و مشرف گردد و عملى كه در او واقع شود بنزد خداى با قدر بود .
ابو بكر وراق گفته كه تسميهء آن به قدر به جهت آنست كه هر بىقدرى كه در اينشب احياء كند با قدر
هامش
( 1 ) سفرة جمع سافر است چون كتبة و كاتب و سافر هر گاه مأخوذ از سفارت باشد پس بمعنى سفير است و مراد از سفرة فرشتگانى هستند كه سفارت دارند ميان خداوند و پيغمبران و هر گاه از سفر گرفته شود پس بمعنى نوشتن و مراد از سفرة فرشتگان نويسنده خواهند بود مثل قوله تعالى * ( بِأَيْدِي سَفَرَةٍ ) * .
( 2 ) دانشمند معاصر چنين نوشته : در همه نسخه ها كه ديديم همين بود و به نظر ميآيد كه بجاى ( سوره ) قرآن صحيح باشد نگارنده گويد مسلما همين است و البته اين غلط ناشى از ناسخين است و عين اين كلام به عربى در مجمع و انوار و سائر كتب تفسير مسطور است در آنها صريحا قرآن مذكور است نه سوره .