دعوت كنند چون كفار با مؤمنان به اين طريق سلوك نمودهاند و پيوسته استهزاء بايشان كرده و بر ايشان خنديده .
( 34 ) - * ( فَالْيَوْمَ ) * پس امروز كه روز قيامت است * ( الَّذِينَ آمَنُوا ) * آنان كه گرويدهاند * ( مِنَ الْكُفَّارِ ) * از حال كافران * ( يَضْحَكُونَ ) * ميخندند .
( 35 ) - * ( عَلَى الأَرائِكِ ) * در حالتى كه بر تختها و حجلهاى آراسته به جواهر * ( يَنْظُرُونَ ) * مينگرند بديشان در دوزخ كه بانواع عذاب معذباند و در سلاسل و اغلال مقيد مراد آنست كه اهل ايمان در روضهء جنان نظر در هوان و صغار مشركان و منافقان كنند ، بعد از آنكه عزت و كبر ايشان را در دنيا ديده باشند ، و الوان عذاب ايشان را ببينند ، بعد از آن كه تنعم و ترفه ايشان را مشاهده كرده باشند ، و در حالتى كه بر تختهاى بهشت بخاطر جمع و امنيت مانند پادشاهان نشسته باشند بر ايشان بخندند ، و در اخبار آمده كه درى از بهشت بگشايند و دوزخيان را گويند ببهشت در آييد ايشان بتعجيل تمام به طرف بهشت روان شوند چون بدان در رسند خزنه فى الحال در بر روى ايشان در بندند و ايشان مغموم بدوزخ باز گردند و چند بار با ايشان اين نوع معامله كنند و مؤمنان از اين حال خندان شوند و گويند :
( 36 ) - * ( هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ ) * آيا جزا داده شدند كافران * ( ما كانُوا يَفْعَلُونَ ) * آن عملها را كه بودند در دنيا كه ميكردند از سخريت و استهزاء بر ما ، استفهام بر سبيل تقرير است يعنى البته ايشان پاداش داده شوند به مثل آنچه با مؤمنان ميكردند از استهزاء و ضحك و به جهت آن به عذاب نيران و عقاب جاودان گرفتار گشتند ، و بعضى گفتهاند كه اين جملهء استفهاميه مفعول يَنْظُرُونَ است و معنى آنكه آن كسانى كه ايمان آوردهاند در آن روز نگرند به اينكه آيا كفار جزاء داده شدهاند به اعمال خود ، و بنا بر قول اول مقول قول اهل ايمانست ، و ميتواند بود كه فرشتگان آن را با مؤمنان گويند و ايشان را تنبيه كنند به اينكه كفار بجزاى كفر و استهزاء رسيدند تا سرور ايشان بيشتر شود .
و بدانكه استعمال لفظ ثواب در مقام عقوبت با آنكه در عرف مختص است بنعمت و رحمت و كرامت به جهت آن است كه در اصل لغت بمعنى جزائيست كه راجع شود به عامل بسبب عمل او پس استعمال او در اين مقام باصل لغت باشد يا به جهت آنكه در مقابل آن چيزيست كه با مؤمنان بجاى آرند اى هل ثوّب الكفار كما ثوّب المؤمنون . و اللَّه اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب .
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 189
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص١٨٩