نامه او ثبت كنند كه او از مشركان نيست ، از ابن عباس روايتست كه اين سورة در ليلة الجن فرود آمد و ما همراه رسول بوديم آن حضرت فرمود كه هر كه اين سوره بخواند از شر جن و انس در پناه خدا باشد و او را از زمره مؤمنان نويسند و از حضرت ابو عبد اللَّه صلوات اللَّه عليه منقولست كه هر كه اين سوره بخواند حق سبحانه او را به حضرت پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم شناسا گرداند و با آن حضرت همنشين سازد .
و بدانكه چون حق سبحانه ختم سوره هَلْ أَتى فرمود بذكر قيامت و آنچه مهيا ساخته از براى ظالمان افتتاح اين سوره به مثل آن نموده فرمود .
( 1 ) -
* ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * * ( وَالْمُرْسَلاتِ ) * سوگند بفرشتگان فرستاده شد * ( عُرْفاً ) * به جهت نيكويى يعنى بامر و نهى كه موجب هدايت است بآيات قرآن كه فرستاده شده است براى نيكويى و خير خواهى ببندگان يا به بادهاى عذاب كه روان گردانيده شدهاند متتابع و متعاقب يكديگر يا بنفوس كامله كه فرستاده شدهاند با بدان به جهت استكمال آن و قول اول منقولست از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام و عرف يا نقيض نكر است و انتصاب او بر عليت اى و المرسلات للاحسان و المعروف يا بمعنى تتابع مأخوذ از عرف الرجل اذا تابع و انتصاب او بر حاليت .
( 2 ) - * ( فَالْعاصِفاتِ ) * پس سوگند بملائكه كه سخت جهنده و روندهاند * ( عَصْفاً ) * سخت جهيدنى و رفتنى در امتثال اوامر الهى مانند وزيدن باد ، يا بآيات قرآنى كه محو كننده و زايل سازندهء احكاماند يعنى ناسخ شرايع و اديان متقدمهاند ، يا ببادهاى جهنده به سختى به جهت تعذيب كفار و استيصال ايشان ، يا بنفوس كامله كه برنده و نيست سازندهاند ما سواى حق را .
( 3 ) - * ( وَالنَّاشِراتِ ) * و سوگند بفرشتگان كه نشر كنندگانند شرايع و كتب را و منتشر سازنده اجنحهء خود را نزد فرود آوردن وحى بانبياء * ( نَشْراً ) * منتشر ساختى بآيات قرآنى كه آثار هدايت را منتشر ميگردانند براى خاص و عام ، يا ببادهاى پراكنده براى استراحت بندگان ، يا بنفوس كامله كه نشر كننده نفوسند كه مردهاند بجهل و ضلالت بالقاى علم و هدايت در قلوب ايشان .
( 4 ) - * ( فَالْفارِقاتِ ) * پس سوگند بملائكه كه جدا كنندهاند مر حق و باطل را از يكديگر * ( فَرْقاً ) * جدا كردني ، يا بآيات قرآنى كه جدا كننده خيرند از شر ، يا برياح كه متفرق سازندهء اشراراند يا بنفوس كامله كه فارق حق و باطلند از هم .
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 115
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص١١٥