عباس و قتاده و اينقول منقولست از امام محمّد باقر و جعفر صادق سلام اللَّه عليهما و قول إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ و شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ مؤيد اينست و تطابق قوله * ( فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ ) * بقول تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ نيز مشعر است بر اين اخبار و رواياتى كه در فضيلت شب قدر واقع شده و ثواب كسى كه در اين شب بطاعت و عبادت روز كند در سورة القدر معلوم خواهد شد ، از عكرمه و غيره مرويست كه مراد نيمهء شعبان است كه آن را ليلة البرات و ليلة الصك و ليلة المباركة و ليلة الرحمة گويند و تسميه آن ببرات و صك به جهت آنست كه حق سبحانه هر سال در اين شب استيفاى محاويج بندگان مىكند و بر وفق آن از براى هر يك براتى و نامه مينويسد هم چنان كه پادشاه در هر سال استيفاى خراج مىكند و بر طبق آن برعيت ميدهد يا آنكه از براى كسى كه در اين شب عبادت نمايد براى آزادى از دوزخ مينويسد ، و وجه تسميهء آن بليه مباركه و رحمة آنست كه در اينشب حق سبحانه ببندگان بسط بركت و رحمت خود مىكند و ايشان را از خوان احسان و مكرمت خود نوازش ميفرمايد ، و ابو هريره از رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم روايت كرده كه در اول شب نيمهء شعبان جبرئيل به من آمد و گفت دستها را به حضرت قاضى الحاجات بردار و بدعا اشتغال نما من گفتم امشب چه شب است گفت شبى است كه حق سبحانه درهاى آسمانها را گشاده جميع گناهان مىآمرزد مگر گناه مشرك و ساحر و كنود و مدمن خمر و عاق والدين و مصر بر زنا ، و چون ربعى از شب بگذشت جبرئيل گفت يا رسول اللَّه سر بر آسمان كن من سر برداشتم درهاى آسمان و درهاى بهشت را گشاده ديدم بر در آسمان اول فرشته اى را ديدم كه ايستاده بود و ميگفت خوشا به حال آنان كه در اين شب ركوع كنند و در دوم فرشته اى ايستاده بود و ميگفت خوشا حال آنان كه در اين شب سجود كنند و در سوم فرشته اى ايستاده بود و ميگفت خوشا حال آنان كه در اين شب بدعا مشغول باشند و در چهارم فرشته اى ايستاده ميگفت خوشا حال آنان كه در اين شب ذكر كنند و در پنجم فرشته اى ايستاده بود و ميگفت خوشا حال آن كس كه در اينشب از خوف الهى بگريد و در ششم فرشته اى ايستاده مىگفت كه خوشا حال آنان كه در اين شب بر مسلمانان احسان و تصدق نمايند و در هفتم فرشته اى ايستاده و ميگفت كه هيچ سايلى هست كه مراد خود را بدرگاه ما عرض كند و هيچ استغفار كننده اى هست كه حاجت بخواهد و ما همه را اجابت كنيم من جبرئيل را گفتم اين درها تا كى گشاده خواهد بود گفت تا آنكه صبح بر آيد پس گفت خداى تعالى در اينشب بعدد موى گوسفندان بنى كلب بندگان را از آتش دوزخ آزاد گرداند ، و بروايت ديگر آمده كه
ان للَّه عتقاء فى ليلة النصف من شعبان اكثر عن شعر غنم بنى كلب
يعنى خداى را در اينشب آزادانند از آتش دوزخ كه زياده از موي گوسفندان بنى كلبند ، از عايشه نقل كردهاند كه شبى از شبهاى نيمهء شعبان نوبت من بود چون نصف شب بگذشت
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 271
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٧١