حضرت فرمود
هو لكم و لآلهتكم و لجميع الامم
اين شما راست و آلههء شما و جميع امم مشركه او گفت كه ( خصمتك برب الكعبة ) بخداى كعبه كه من خصم تو شدم در اين امر آن گه گفت نه تو دعوى ميكنى كه عيسى بن مريم پيغمبر خداست و هميشه بمدح خوانى و ثنا گستردى او و امت او اقدام مىنمايى و تو ميدانى كه نصارى او را و عزيز را ميپرستند و بعبادت ملائكه نيز ارتكاب مينمايند پس اگر اينجماعت از اهل دوزخ باشند ما راضييم كه با آلههء خود در جوار ايشان باشيم پس جميع قريش از شنيدن اين مقال خوشحال شدند و بآواز بلند بخنده درآمدند و تصور كردند كه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم به اين ملزم شد در حال جبرئيل آمد و اين آيه آورد كه :
57 - * ( وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا ) * و چون زده شد بپسر مريم مثلى يعنى ابن زبعرى چون عيسى را مثل زد و مجادله كرد با تو بپرستش ترسايان او را * ( إِذا قَوْمُكَ ) * آن گاه قوم تو يعنى كفار قريش از روى استهزاء و سخريت * ( مِنْه يَصِدُّونَ ) * از آن مثل آواز بلند برداشتند و آغاز فرح و خوشحالى كردند .
58 - * ( وَقالُوا ) * و گفتند * ( آلِهَتُنا خَيْرٌ ) * آيا خدايان ما بهترند * ( أَمْ هُوَ ) * يا عيسى هر گاه او حصب جهنم باشد گو ايشان نيز باشند * ( ما ضَرَبُوه ) * نزدند آن مثل را * ( لَكَ ) * براى تو * ( إِلَّا جَدَلًا ) * مگر براى خصومت كردن و ستيزه نمودن نه براى تميز حق از باطل * ( بَلْ هُمْ ) * بلكه ايشان در جميع احوال * ( قَوْمٌ خَصِمُونَ ) * گروهىاند شديد الخصومة و حريص بر لجاجت چه مراد حق سبحانه به ما تَعْبُدُونَ و مقصود حضرت از
هو لكم و لالهتكم و لجميع الامم
اصنام است نه غير آن و محالست كه مقصود خدا و رسول و انبياء و ملائكه باشند ابن زبعرى به جهت خداع و خبث باطن و حب جدال و مكابره و مغالبه چون كلام خدا و رسول را ديد كه لفظ آن محتمل عموم است با آنكه عالم بود كه مراد به آن أصنام است نه غير آن صرف معنى آن نمود بشمول و عموم و آن را حمل كرد بهر معبودى كه ما سواى او سبحانه است و حضرت رسالت صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم چون دانست كه مباحثهء او عين عناد و محض مجادله است در جواب آن ساكت شد و هيچ در مقابل آن نگفت تا آنكه حق سبحانه در جواب آن فرمود كه إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى و به اين اعلام ايشان نمود كه آيه مخصوص است باصنام ، و ديگر آنكه ظاهر قول وَما تَعْبُدُونَ از براى غير ذوى العقول است پس شامل عقلا باشد ، و نيز متبادر از قول لجميع الامم آنست كه از براى مشركان باشد نه معبودان ايشان ، و قولى در سبب نزول آيه آنست كه حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم با صناديد قريش گفت كه هيچ خيرى نيست در آنكه آن را بدون خداى ميپرستيد جمعى گفتند كه عيسى عليه السّلام معبود ترسايان است و تو دعوى ميكنى كه او بندهء صالح است پس در وى هيچ خيرى نباشد قريش از اين سخن فرياد بركشيدند و گمان بردند كه حضرت
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 255
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٥٥