الجنة به غير الحساب
و ابو بصير از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام نقل كرده كه هر كه به اين سوره مداومت نمايد خداى تعالى او را در لحد از هوام زمين و فشارش قبر ايمن گرداند تا روز محشر و چون محشور شود اين سوره به صورتى زيبا برآيد و او را بفرمان حق سبحانه و تعالى به بهشت درآورد .
و بدانكه چون حقتعالى ختم سورهء ( حمعسق ) بذكر قرآن و وحى نمود در افتتاح اين سوره نيز اين مضمون را مرعى داشته فرمود كه :
* ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ حم ) * 1 - * ( وَالْكِتابِ الْمُبِينِ ) * 2 - قسم باسماى حسنى كه مبادى آنها به اين دو حرف مطرّز باشد و به قرآن روشن و هويدا از حيثيت وضوح معانى آن بر كافهء انام يا باعتبار حجج واضحه داله بر نزول آن از نزد ملك علام يا روشن كنندهء احكام اسلام و آشكارا سازندهء قواعد حلال و حرام جواب قسم اينكه :
3 - * ( إِنَّا جَعَلْناه ) * بدرستى كه ما گردانيدهايم اين كتاب را * ( قُرْآناً عَرَبِيًّا ) * قرآنى بلغت عرب * ( لَعَلَّكُمْ ) * تا شايد كه شما كه اهل عربيد * ( تَعْقِلُونَ ) * دريابيد آن را و بغور معانى آن رسيده و بدان منتفع شويد ، و يا بسبب وفور آثار فصاحت و كثرت اطوار بلاغت و جزالت آن به صحت نبوت پيغمبر ما عالم گرديد ، و مخفى نيست كه اين كلام از أيمان حسنه بديعه است به جهت تناسب قسم و مقسم عليه و ( لعل ) مستعار است از براى معنى اراده يعنى قرآن را بلغت عرب فرستاديم به جهت اراده آنكه عرب آن را تعقل كنند و بگفتار لَوْ لا فُصِّلَتْ آياتُه قايل نشوند ، و چون مجعول بمعنى محدث است پس آيه دالست بر آنكه قرآن محدث است و متصف بصفت قدم نيست .
4 - * ( وَإِنَّه ) * و بدرستى كه قرآن * ( فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا ) * در اصل همه كتابها كه نزديك ما است يعنى در لوح محفوظ كه مستنسخ جميع كتب منزله است و محفوظ از تغيير و تبديل * ( لَعَلِيٌّ ) * هر آينه بزرگست و عاليمقدار از روى اعجاز و فرط فصاحت و جزالت و يا از حيثيت منسوخيت كتب سالفه به آن و يا بوجوب ادامت عمل به آن و يا به جهت تضمن آن بفوايد جليله كثيره و يا بسبب تعظيم و تكريم فرشتگان و اهل ايمان در آن * ( حَكِيمٌ ) * محكم كرده شده از تطرق تناقص و طريان نسخ يا خداوند حكمت بالغه و مظهر حق و صواب و بعد از آن بر سبيل انكار خطاب ميفرمايد باهل جحود و انكار و ميگويد .
5 - * ( أَ فَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحاً ) * اين عطفست بر جملهء محذوف و تقدير كلام
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 236
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٣٦