شناسند عرفان او به خدا بيشتر خواهد بود چنان كه فرموده كه
أعرفكم بنفسه أعرفكم بربه
القصه حق سبحانه بعد از حجج و آيات بينه بر دلايل قدرت ، دربارهء منكران بعث و جزاء و مكذبان سيد انبياء ميفرمايد كه :
54 - * ( أَلا إِنَّهُمْ ) * بدانيد از سر تحقيق كه كافران * ( فِي مِرْيَةٍ ) * در شك و ريباند * ( مِنْ لِقاءِ رَبِّهِمْ ) * از رسيدن به ثواب و عقاب پروردگار خود در روز جزاء ، اين كلام دالست بر جهل و سفاهت ايشان به جهت اضافهء عبث به حضرت سبحان در عدم مجازات اعمال بندگان و لهذا بعد از اين ميفرمايد كه * ( أَلا إِنَّه ) * بدانيد كه او سبحانه * ( بِكُلِّ شَيْءٍ ) * به همه چيزى * ( مُحِيطٌ ) * وارسيده است از روى علم شامل و قدرت كامل ( 1 ) خود و بمجمل تفاصيل اشياء و بظواهر و بواطن آن عالم و بينا بر وجهى كه هيچ چيز از او پوشيده و پنهان نيست پس بر احوال همه كس دانا خواهد بود و همه را بجزاى عمل خود خواهد رسانيد .
سورة حم عسق
و اين را سورة الشريعة نيز گويند ، و عدد آيات آن پنجاه و سه است نزد كوفى ، و پنجاه نزد جماعتى ديگر ، و اختلاف در سه آيتست حم و عسق و كَالأَعْلامِ كه پيش كوفى از جملهء آياتست نه غير او .
و ابى بن كعب از حضرت پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم روايت كرده كه هر كه اين سوره را تلاوت كند خداى تعالى فرشتگان را امر فرمايد تا بر او صلوات فرستند و آمرزش خواهند تا روز قيامت ، و سيف بن عميره از امام جعفر صادق عليه السّلام روايت كرده كه هر كه اين سوره قرائت كند حق سبحانه روز قيامت روى او را چون ماه شب چهارده گرداند و او را نزد خود بدارد و خطاب كند با او كه اى بندهء من در دنيا مداومت بسورهء حم عسق مينمودى و نميدانستى كه ثواب آن در چه مرتبه است و و اگر علم به ثواب آن ميداشتى هرگز از خواندن آن ملال و كلال نمىيافتى و دايم به خواندن آن مواظبت مينمودى پس ملائكه را امر نمايد كه او را ببهشت بريد و در بهترين امكنه آن وى را جاى
هامش
( 1 ) حقتعالى كسانى را كه راجع بعالم بعث و جزا در شك و شبهه بودند و زنده كردن مردگان را پس از تفرق و تبدد اجزاء بعيد ميشمردند هم از حيث علم بدان اجزاء و ذرات پراكنده و هم از جهت قدرت بر جمعآورى آنها ، رد فرموده بقوله تعالى * ( أَلا إِنَّه بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ ) * محيط از احاطه است و احاطه بمعنى گرداگرد چيزى درآمدن و فرا گرفتن چيزيست از جميع جوانب و جهات علما يا قدرتا و در قرآن كريم نيز احاطه بدين معنى آمده و بهر دو وجه يعنى علمى و قدرتى استعمال شده است و حقتعالى در آيات چندى ذات اقدس خويش را بدين وصف ياد نموده از آن جمله در همين آيه مباركه است و خداوند تعالى محيط است بر هر چيزى يعنى بر تمام موجودات مستولى و قاهر است هم علما كه * ( لا يَعْزُبُ عَنْه مِثْقالُ ذَرَّةٍ ) * الاية هم قدرتا كه هيچ مقدورى از تحت قدرت او بيرون نيست * ( وَهُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ) * .