گرونده ما است اين كلام تعليل احسان است با ايمان به جهت اظهار جلال قدر آن و اصالة شان آن يعنى چون كه نوح از جملهء گروندگان ما بود لا جرم او را از غرق نجات داديم و اسم سامى او را در ميان عباد خود بلند گردانيديم * ( ثُمَّ أَغْرَقْنَا ) * بعد از آن غرق كرديم * ( الآخَرِينَ ) * ديگران را يعنى كفار قوم او را كه بما ايمان نمىآوردند و نميگرويدند و بعد از ذكر نوح نجى و قوم او بيان قصهء ابراهيم خليل مىكند و مجادلهء او با قوم و ميگويد * ( وَإِنَّ مِنْ شِيعَتِه ) * بدرستى كه از اتباع و پيروان نوح ( ع ) * ( لإِبْراهِيمَ ) * ابراهيم خليل است كه در اصول شرع و طريق حق و ايذاء ديدن و جفا كشيدن تابع او بود و دور نيست كه در فروع شريعت يا اكثر آن نيز پيرو او بوده باشد و ميان ايشان دو هزار و ششصد و چهل سال بوده و در ما بين اين مدت دو پيغمبر ديگر مبعوث شده بودند يكى هود و ديگرى صالح و در لباب و بعضى ديگر از تفاسير آوردهاند كه ضمير راجع به حضرت رسالت پناه است ( ص ) كنايه غير مذكور و اگر چه او به صورت سابق بوده و بر پيغمبر ما اما در معنى تابع مطلق او بود و همچو ساير اتباع بفضل او معترف گشته بود و دين او را ستايش كرده و دعا گفته ربنا و ابعث فيهم رسولا منهم و در حديث آمده كه چون حق سبحانه ملكوت آسمان را بابراهيم نمود ابراهيم بجانب عرش نگريست نورى عظيم ديد گفت خداوندا اين چه نوريست گفت نور حبيب وصفى من محمد ( ص ) است گفت در جنب آن نور ديگر ميبينم گفت برادر وصى او على بن ابى طالب ( ع ) است گفت خداوندا نور ديگر ميبينم نزديك آن هر دو نور خطاب آمد كه نور فاطمهء زهراست دختر سيد الانبياء و زوجهء خير الاوصياء و به جهت آن او را اين نام نهادهام كه او دوستداران را از دوزخ منع كند و باز دارد هم چنان كه مادر فرزندان را فطيم سازد و از شير باز گيرد گفت خداوندا دو نور ديگر ميبينم نزديك ايشان فرمود كه آن دو نور دو فرزند وىاند حسن و حسين گفت پادشاهانه نور ديگر گرد ايشان درآمده است گفت آن نور نه امامند از فرزندان حسين ( ع ) گفت خدايا نورهاى بسيار ميبينم كه از گرداگرد ايشان در آمدهاند فرمود كه آن نورهاى شيعيان و محبان على اند و فرزندان او گفت پادشاه ايشان را بچه علامت توان شناخت گفت به پنجاه و يك ركعت نماز گذاردن و انگشترى در دست راست داشتن و بسم اللَّه الرحمن الرحيم در نماز بلند گفتن و پيش از ركوع قنوط خواندن و سجدهء شكر كردن ابراهيم گفت خداوند امرا شيعهء على و فرزندان او گردان حقتعالى دعاى او را اجابت فرمود و او را داخل شيعيان امير المؤمنين ( ع ) گردانيد و رسول خود را از آن خبر داده فرمود كه * ( إِنَّ مِنْ شِيعَتِه لإِبْراهِيمَ ) * و بدرستى كه ابراهيم از جمله شيعيان على بن ابى طالب است صلوات اللَّه عليه پس اى محمد ( ص ) قصه او را بخوان و ياد كن * ( إِذْ جاءَ ) * كه چون آمد ابراهيم * ( رَبَّه ) * پروردگار خود را و صاحب كشاف آورده
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 474
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٤٧٤