به وضع عبادت در غير موضع آن * ( ذُوقُوا عَذابَ النَّارِ ) * بچشيد عذاب آتش را * ( الَّتِي كُنْتُمْ بِها ) * آن آتشى كه بوديد كه بدان * ( تُكَذِّبُونَ ) * تكذيب ميكرديد و دروغ ميپنداشتيد وقتى كه شما را از آن خبر ميدادند و باز عود ميفرمايد بحكايت از حال كفار و ميگويد * ( وَإِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ ) * و چون خوانده شود بر كافران * ( آياتُنا ) * آيتهاى ما يعنى قرآن * ( بَيِّناتٍ ) * در حالتى كه روشن و هويداند در دلالت بر هدايت * ( قالُوا ) * گويند با يكديگر كه * ( ما هذا ) * نيست اينكس يعنى محمد كه اينكلام را بر ما ميخواند * ( إِلَّا رَجُلٌ يُرِيدُ ) * مگر مردى كه مىخواهد * ( أَنْ يَصُدَّكُمْ ) * آنكه باز دارد ما را * ( عَمَّا كانَ ) * از آن چيزى كه بودند كه پيوسته * ( يَعْبُدُ آباؤُكُمْ ) * ميپرستيدند آن را پدران شما يعنى مدعاى او آنست كه شما را از بت پرستى منع كند و بدين و آئينى كه خود احداث كرده در آورد و تابع گرداند * ( وَقالُوا ما هذا ) * و گفتند نيست اين كلام كه ميخواند يعنى قرآن * ( إِلَّا إِفْكٌ ) * مگر دروغى * ( مُفْتَرىً ) * بر بافته شده و به خدا نسبت داده * ( وَقالَ الَّذِينَ كَفَرُوا ) * و گفتند آنان كه نگرويدند از كفار مكه * ( لِلْحَقِّ ) * مر امر نبوت يا اسلام يا قرآن را كه حق است و درست و راست * ( لَمَّا جاءَهُمْ ) * آن هنگام كه آمد بديشان * ( إِنْ هذا ) * نيست اين * ( إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ ) * مگر سحر آشكارا و بنا بر آنكه مراد به حق قرآن باشد اسناد سحر به او اعتبار لفظ آنست يا اعجاز و در اول كه اسناد افك است به آن باعتبار معنى و در تكرير فعل و تصريح بذكر كفره و آنچه در لامين است از اشارت بقابلين و مقول فيه و آنچه در لما است از مبادهه يقطع و جزم در اينقول انكار عظيم است و غضب شديد و تعجب بليغ از امر ايشان كانه قال و قال اولئك الكفرة المتمردون بجرهم على اللَّه و مكابرتهم لمثل ذلك الحق المنير بعد ان يروه بعد از آن حقتعالى اخبار مىكند به آنكه اين قول كفار معرى از بينه است و محض تقليد و عناد است و ميگويد * ( وَما آتَيْناهُمْ ) * و ندادهايم مشركان مكه را * ( مِنْ كُتُبٍ ) * از كتابهاى فرو فرستاده شده كه پيوسته * ( يَدْرُسُونَها ) * درس كنند و خوانند آن را و از آنجا استدلال كنند بر صحت اشراك و دليل آرند بر بطلان قرآن يا اسلام يا نبوت پيغمبر آخر الزمان * ( وَما أَرْسَلْنا إِلَيْهِمْ ) * و نفرستاديم بسوى ايشان * ( قَبْلَكَ ) * پيش از تو يعنى در زمان فترت * ( مِنْ نَذِيرٍ ) * هيچ بيم كننده يعنى پيغمبرى كه داعى ايشان باشد باشراك و
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 378
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٣٧٨