و ببعضى ديگر متلفع مىشود تا زنان معترض ايشان نشوند * ( ذلِكَ ) * آن پوشيدن سر و روى * ( أَدْنى ) * نزديكتر است * ( أَنْ يُعْرَفْنَ ) * به آنكه ايشان را بشناسند بصلاخ و عفت تا به جهت آن معترض ايشان نشوند تا مميز شوند بآزادى * ( فَلا يُؤْذَيْنَ ) * پس ايذا كرده نشوند يعنى زانيان تعرض نكنند بايشان * ( وَكانَ اللَّه ) * و هست خدا * ( غَفُوراً ) * آمرزنده گناهان گذشته را چون توبه كنند * ( رَحِيماً ) * مهربان كه مصلحت بندگان با ايشان بيان مىكند بدانكه جلابيب جمع جلبابست كه آن ثوبست واسع كه اوسع از خمار است و كمتر از ردا كه زن آن را بر سر خود مىپيچد و فاضل آن را بر سينه فرود ميآورد ابن عباس فرمود كه جلباب ردائيست كه ستر بدن مىكند از فوق تا اسفل و بروايت ديگر از او نقلست كه جلباب مقنعه زنانست كه جبهه و راس خود را به آن ميپوشانند در وقت بيرون آمدن از خانه براى حاجت بخلاف اماء كه مكشفات الراس بيرون مىآمدند و نزد جبائى و ابو مسلم هر چه مرئه به آن متستر مىشود جلبابست
از قميص و خمار و غير آن
پس ابعاد فساق و اهل نفاق مىكند بقوله * ( لَئِنْ لَمْ يَنْتَه الْمُنافِقُونَ ) * اگر باز نايستند منافقان از نفاق و از عداوة پيغمبر و كيد كردن به او * ( وَالَّذِينَ ) * و اگر نگروند آنان كه * ( فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ) * در دلهاى ايشان بيماريست يعنى نفاق از قصد زنا و ميل فواحش و ايذاء مؤمنات و غير آن از معاصى اگر باز نايستند و يا ضعفاى اهل اسلام كه از ضعف ايمان راسخ نشوند در ايمان * ( وَالْمُرْجِفُونَ ) * و اگر ترك نكنند مخبران اراجيف يعنى آنان كه خبرهاى بد افكنند * ( فِي الْمَدِينَةِ ) * در مدينه از لشگرهاى اسلام كه بغزا رفتهاند و مىگويند كه ايشان منهزم شدهاند و مقتول گشته و بجهة آن كسر و وهن قلوب مؤمنان مىشود و غمگين ميگردند و مانند اين اراجيف مىگويند * ( لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ) * هر آينه بر گماريم يعنى امر كنيم ترا بقتال ايشان و اجلاى ايشان از اوطان يا به آن چيزى كه مضطر سازد ايشان را بطلب جلاى وطن و غير آن از افعالى كه ايشان را غمگين و پريشان سازد اراجيف از رجفه ماخوذ است كه بمعنى زلزله است و تسميهء اخبار كاذبه به آن به جهت آنست كه آن اخبار متزلزلند و غير ثابت و قوله * ( ثُمَّ لا يُجاوِرُونَكَ ) * عطفست بر لنغرينك و ثم براى دلالت است بر آنكه جلا و مفارقت از جوار حضرت رسالت ( ص ) اعظم معاصيست كه بر ايشان رسد پس متراخى باشد حال آن از حال معطوف عليه پس اين جواب ديگر است براى قسم معطوف بر جواب اول نه آنكه مسبب است از اول تا موجب فا باشد و معنى آنست كه اگر منتهى نشوند منافقان و ضعفهء اسلام و مرجفان از
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 333
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٣٣٣