از تشهد است و وقوع اجماع اصحاب ما بر وجوب آن و روايت حلبى از صادق عليه السّلام كه
كلما ذكرت اللَّه و النبى فهو من الصلاة فان قلت السلام علينا و على عباد اللَّه الصالحين فقد انصرفت
و ظاهر اين روايات دالست بر آنكه سلام بر پيغمبر ( ص ) از صلوتست و آيهء مذكوره دال است بر وجوب پس سلام واجب باشد در صلاة و ( هو المطلوب انتهى كلام صاحب الكنز ) و مخفى نيست در ضعف استدلالات زيرا كه رواياتى كه ذكر كرده دلالت نمىكند بر وجوب تسليم نه بمطابقه و نه بتضمن و نه به التزام و آيه نيز دلالت نمىكند بر آن به جهت احتمال آن كه مراد بتسليم انقياد باشد و استدلال به ظواهر بعيده با معارضه آن چه اقوى از آنست معطى ظن وجوب نيست و اينكه از صلاة باشد يا از تشهد دلالت بر وجوب آن نمىكند به جهت اشتمال هر يك از صلوات و تشهد بر وجوب و ندب و عام دلالت بر خاص ندارد فحينئذ اقوى عدم وجوب آن باشد و تفصيل اين مبحث و تنقيح آن حواله بكتب مبسوطهء فقيهه است مانند مختلف و ذكرى و منتهى و غيرها ( فمن اراد فليطالع ثمة ) و بدانكه در صلوات برسيد البريات و آل اطهار او ع و ايشان را ياد كردن و وسيله ساختن در انجام مقاصد و مطلوبات ترغيبات بيشمار و مثوبات بسيار است و سبب فوز است بمرغوبات و مقصودات از جمله خوارزمى در مناقب خود از ابو علقمه نقل كرده كه روزى پيغمبر ( ص ) نماز صبح با ما بگذارد و بعد از آن بما نظر كرد و فرمود اى معاشر اصحاب من ديشب عم خود را حمزة بن عبد المطلب و برادرم جعفر بن ابى طالب را در خواب ديدم كه نزد ايشان پارهء نبق و عنب بود آن را ميخوردند و بعد از ساعتى عنب بر طب مبدل شد و بعضى آن را نيز خوردند پس من نزد ايشان رفتم و گفتم ( بابى انتما اى الاعمال وجدتما افضل الاعمال ) كدام عمل را يافتيد كه بهترين اعمال باشد گفتند ( فديناك بالاباء و الامهات وجدنا افضل الاعمال الصلاة عليك و سقى الماء و حب على ابن ابى طالب ) يافتيم بهترين اعمال را سه چيز كه آن صلوات فرستادن است بر تو و آبدادن و دوست داشتن على بن ابى طالب در عدة الداعى مذكور است كه ابو بصير از ابى عبد اللَّه عليه السّلام روايت كرده كه رسول ( ص ) فرمود
من ذكرت عنده فنسى ان يصلى على خطى اللَّه به طريق الجنة
هر كه نزد او نام من مذكور مىشود و او صلوات بر من نفرستد حق تعالى او را از راه بهشت دور گرداند و مراد بنسيان در اين حديث تركست به جهت عدم مؤاخذه بر نسيان باجماع
و روى ابن القداح عنه عليه السّلام قال اسمع رجلا متعلقا بالبيت يقول اللهم صلى على محمد فقال لا تبترنا و لا تظلمنا حقنا فقل اللهم صل على محمد و آل محمد
يعنى ابن قداح از ابى عبد اللَّه عليه السّلام روايت كرده كه مردى دست زده بود بدر خانهء كعبه و ميگفت اللهم صلى على محمد آن حضرت فرمود صلوات را منقطع و دنباله بريده مساز و بر حق ما ظلم مكن و بگو
اللهم صل على محمد و آل محمد
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 326
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٣٢٦