و ايلاد بر فطرت و ارسال رسل بديشان و انزال كتب براى ايشان و ترغيب بمثوبات جنانى و تخويف از عقوبات ميزانى و اظهار آثار قدرت و دلايل معجزات براى ايشان اما كرامت روحانيت خاصه آنست كه انبياء و اوليا و مؤمنان را بدان گرامى ساخته از نبوت و رسالت و ولايت و هدايت و ايمان و اسلام و ارشاد و اكمال و اخلاق حسنه و آداب مرضيه و سير ( الى اللَّه و فى اللَّه و باللَّه ) و عبوديت بر مقامات و ترقى از مضايق ناسوتى بجذبات لاهوتى و فنا از انا بيت و بقاء بهويه و كرامات ديگر نسبت به او در حد و حصر نيايد محمد بن كعب گفته كه كرامت آدميان بدانست كه حضرت خاتم الانبياء ( ص ) از ايشانست و در حقايق سلمى آمده كه گرامى ساختيم آدميان را بمعرفت و توحيد و برداشتيم ايشان را در بر نفس و بحر قلب و گفتهاند بر آنست كه ظهور دارد از نعوت و صفات و بحر آنچه مستور است از حقايق و در تاويلات كاشى آورده كه بر عالم اجساد بود و بحر عالم ارواح و برداشتن ايشان در هر دو تركيب ايشانست از هر دو و روزى داديم ايشان را از طيبات علوم و معارف و تفضيل ارزانى داشتيم بر بيشتر مخلوقات يا آنكه ايشان را بينا بعيوب ايشان ساختيم و گفتهاند كه مستثنى جنس ملائكهاند با خواص ايشان و علما را در تفسير ملك و بشر بر يكديگر مباحث دور و دراز است آنچه جمهور علما بر آنند آنست كه رسل بنى آدم فاضلترند از رسل ملائكه و رسل ملائكه افضلاند از اولياى بنى آدم و اولياى بنى آدم شريفترند از اولياى ملائكه و صلحاى اهل ايمان افضلاند از عوام ملائكه و عوام ملائكه بهترند از فساق مؤمنان و قشيرى گفته كه مراد از بنى آدم مؤمناناند چه كفار را بنص وَمَنْ يُهِنِ اللَّه فَما لَه مِنْ مُكْرِمٍ از تكريم هيچ نصيبى ندارند و تكريم مؤمنان بدانست كه ظاهر ايشان را كه بتوفيق مجاهده بياراست و باطن ايشان را بتحقيق مشاهده منور ساخت و چنانچه كافه مؤمنان را تكريم تمام ارزانى داشت امت حضرت رسالت را بتكريم خاص اختصاص داد و از جمله ايشان را در مرتبه رضا كه رَضِيَ اللَّه عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْه عبارت از آنست در آورده و در سلك درجهء يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَه كشيده بخلعت شريف فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ مخلع گردانيد على الجملة اين آيه دليل فضيلت و جامعيت انسانست كه از مخلوقات مرآة صافى جهت انعكاس صفات الهى مر او است و بس و در تنزيه الانبياء مذكور است كه اعتقاد ما در انبياء و رسل و حجج كه ائمه معصوميناند صلوات اللَّه عليهم آنست كه ايشان افضل از جميع ملائكهاند زيرا كه آدم ( ع ) مسجود همه ملائكه شد و مسجود افضل از ساجد است و اين به جهت علوم كثيره بود كه حقتعالى در او بوديعه نهاده بود و ارواح انبياء و اوليا و ائمه هدى در صلب او ابداع فرموده بود از حضرت رسالت
( ص ) مرويست كه
انا افضل من جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل و الملائكه المقربين و انا خير البرية و سيد ولد آدم
و صحيح آنست كه مؤمن نيز افضل از ملائكه است چنانچه ابو هريره از پيغمبر ( ص ) روايت كرده كه
المؤمن من اكرم على اللَّه من الملائكة الذين عنده
زيد بن اسلم روايت كرده كه فرشتگان خداى را گفتند بار خدا تو بنى آدم را در
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 291
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٩١