از ضعفاى اهل اسلام مرتد شدند و منافقان آغاز طعن كردند و كفار در انكار افزودند و مؤمنان تصديق كردند و از امام محمد باقر و صادق صلوات اللَّه عليهما و سعيد بن يسار مرويست كه اين رؤيا آن بود كه حضرت رسول ( ص ) در واقعه ديد كه جمعى بوزينگان بر منبر او ميدويدند و آنجا بر ميجستند حضرت دلتنگ شد جبرئيل آمد او را خبر داد كه اينها بنو اميه باشند كه بعد از تو پا بر منبر تو نهند و بر آنجا بر آيند و در خبر است كه بعد از اينواقعه هيچكس لب آن حضرت را خندان نديد و بنا بر اين فتنه آن بود كه در ايام حكومت ايشان واقع شد از كثرت قتل اولاد سيد ابرار و ذرية اطهار و اولياى ايشان و غير آن كه در هيچ قرنى از قرون كسى مثل آن نديده بود و نشنيده و مرويست از منهال بن عمر كه روزى نزد على بن الحسين ( ع ) رفتم و گفتم ( كيف اصبحت يا بن بنت رسول اللَّه ) فرمود
اصبحت و اللَّه بمنزلة بنى اسرائيل من آل فرعون يذبحون ابنائهم و يستحيون نسائهم و اصبح خير البرية بعد رسول اللَّه ( ص ) يلعن على المنابر و اصبح الحسين ع مقتولا مظلوما و بكى حتى اختلج وجنتاه ثم قال و اذ لا لامة قتلت ابن بنتها
به خدا سوگند كه ما بمنزله بنى اسرائيل شديم از آل فرعون كه پسران ايشان را ميكشتند و زنان ايشان را ميگذاشتند و بهترين مخلوقات را بعد از رسول خدا لعن ميكنند و حسين را بظلم و ستم كشتند پس چندان بگريست كه قطرات بر هر دوزخ او روان شد و بعد از آن فرمودند ذلة و خوارى باد گروهى را كه پسر پيغمبر خود را كشتند در نزد بعضى مثل محمد بن كعب و برخى ديگر مراد بشجرة ملعونة كه بعد از اينواقع شده بنو اميهاند و هى قوله * ( وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ ) * و اين عطفست برؤيا يعنى نگردانيديم درخت لعنت كرده را كه مذكور شده * ( فِي الْقُرْآنِ ) * در قرآن مگر براى فتنه مردمان در بعضى تفاسير آمده كه چون مشركان ذكر درخت زقوم شنيدند كه در دوزخ رسته متعجب شدند ابو جهل گفت محمد ( ص ) گويد كه آتش دوزخ سنگ را ميسوزد و باز ميگويد كه از او درخت ميرويد اين بغايت عجيب است و حال آنكه از تعجب ايشان تعجب بود زيرا كه از درخت سبز آتش ميگرفتند كما قال جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الأَخْضَرِ ناراً و هيچ فكر نمى كردند كه آنكه آتش در درخت بوديعه نهد چه عجب كه درخت در آتش بروياند يا قادرى كه پر و بال سمندر را در آتش از احتراق محافظه مىكند و اشياء شتر مرغ را بوقت فرو بردن جمرات آتش از سوختن نگاه ميدارد و توانا است بر انبات شجره در دوزخ و زقوم را شجره ملعونة گفت باعتبار آنكه خورندگان آن كافرانند و لعنت متوجه ايشانست يا ملعونة بمعنى مكروهت مبغوضه است يقال طعام ملعون اى ضار مكروه و بعضى تاويل شجره كردهاند بابو جهل يا حكم بن عاص كه پدر مروانست ابن الجبير گفته كه آن شجره يهودند و صاحب انوار گفته كه مراد بلعن شجره در قرآن لعن طاعن آنست يعنى ابليس و يا ابو جهل
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 286
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٨٦