رسانند چون فرستاده از كفار ميپرسيد كه بر محمد ( ص ) چه چيز فرو ميآيد مىگفتند افسانه هاى گذشتگان چنانچه گذشت * ( لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا ) * مر آنان را كه نيكويى كردند در اقوال و افعال يا گفتند لا إله الا اللَّه محمد رسول اللَّه * ( فِي هذِه الدُّنْيا حَسَنَةٌ ) * در اين سراى مكافاتست بنيكويى از عصمت خون و مال و حرمت و نصرت * ( وَلَدارُ الآخِرَةِ ) * و ثواب ايشان در سراى ديگر * ( خَيْرٌ ) * بهتر است از اين * ( وَلَنِعْمَ دارُ الْمُتَّقِينَ ) * و نيكو سرائيست مر پرهيزكاران را بهشت حذف مخصوص بمدح به جهت تقدم ذكر آنست * ( جَنَّاتُ عَدْنٍ ) * خبر مبتدا محذوف است يعنى دار المتقين به بهشتهاى با اقامت است * ( يَدْخُلُونَها ) * در آيند در آن * ( تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ ) * ميرود از زير منازل آن بوستان جويهاى آب و شير و مىو انگبين * ( لَهُمْ فِيها ) * مر ايشان راست در بهشت * ( ما يَشاؤُنَ ) * آنچه خواهند از انواع مشتهيات در تقديم ظروف تنبيه است بر آنكه انسان نيابد جميع آنچه خواهد مگر در جنت و در جواب كسى كه گويد شايد كه هر بهشتى كه خواهد بدرجات انبياء و منازل اوليا و مراتب شهدا برسد جواب آن گفتهاند كه در بهشت حسد كه موجب تمنا باشد نيست بلكه هر يك از بهشتيان بدانچه داشته باشند راضى باشند * ( كَذلِكَ ) * مثل اين جزا * ( يَجْزِي اللَّه الْمُتَّقِينَ ) * پاداش ميدهد خدا متقيان را * ( الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ) * آنان كه قبض روح ايشان كنند فرشتگان بامر خدا * ( طَيِّبِينَ ) * در حالتى كه پاك و پاكيزه باشند از شوائب شرك و عصيان چو اين در مقابل ظالمى انفسهم واقع شده يا خوش حال باشند ببشارت فرشتگان ايشان را به بهشت يا مسرور باشند بقبض ارواح خود تا نفوس ايشان بالكليه متوجه به حضرت قدس شود و فرشتگان بر وجه تعظيم * ( يَقُولُونَ ) * گويند بايشان كه * ( سَلامٌ عَلَيْكُمْ ) * سلام خدا بر شما باد و گويند كه سلام ما بر شما باد و يا سلامتى از هر آفت و بليت و كراهت بر شما باد و بعد از سلام گويند كه چون مبعوث شويد * ( ادْخُلُوا الْجَنَّةَ ) * در آئيد در بهشت كه براى شما آماده است و يا مراد ايشان از اين آن باشد كه شما مستوجب دخول بهشتيد * ( بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ) * بسبب آنچه بوديد كه ميكرديد از خيرات و حسنات محمد بن منذر روايت كرده كه چون روح مؤمن بحنجره رسد و كار بر وى سخت شود فرشته بيايد و گويد السلام عليك يا ولى اللَّه سلام بر تو باد اى دوست خدا در آيه بهشت نعيم و فارغ شو از جميع غموم و هموم و گويند كه بشارت بدخول بهشت در وقت بعث و نشور باشدلْ يَنْظُرُونَ آيا انتظار مىبرند كافران هل براى انكار است يعنى منتظر نيستندلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلائِكَةُ
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 187
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص١٨٧