بهم ذلك ليجزى يعنى به آنها اين عمل كند تا جزا دهد * ( كُلَّ نَفْسٍ ) * هر تنى را * ( ما كَسَبَتْ ) * جزاى آنچه كسب كرده است * ( إِنَّ اللَّه ) * بدرستى كه خداى تعالى * ( سَرِيعُ الْحِسابِ ) * زود حسابست مر بندگان را زيرا كه حساب يكى او را از حساب ديگرى باز نميدارد * ( هذا ) * اين قرآن يا آنچه در اين سوره است از مواعظ * ( بَلاغٌ لِلنَّاسِ ) * كفايتست مردمان را تا پند داده شوند به آن * ( وَلِيُنْذَرُوا بِه ) * و تا بيم كرده شوند بدان معطوف عليه اين مقدار است اى لينصحوا و لينذروا * ( وَلِيَعْلَمُوا ) * و تا بدانند بتامل در دلايل قدرت كه در او مذكور است * ( أَنَّما هُوَ ) * آنكه او است * ( إِله واحِدٌ ) * خداى يگانه * ( وَلِيَذَّكَّرَ ) * و هر آينه بايد كه پند گيرند * ( أُولُوا الأَلْبابِ ) * خداوندان خرد و باز ايستند از مناهى و قيام كنند باوامر الهى حقتعالى به اين بلاغ سه فايده ذكر كرده و آن غايت حكمت است در انزال كتب يكى تكميل رسل مردمان را دوم استكمال ايشان بقوة نظريه كه منتهاى كمال آن توحيد است سوم استصلاح قوت عمليه كه آن تدرع است به لباس تقوى ( جعلنا اللَّه من الفائزين بها ) الجزء الرابع عشر من الاجزاء الثلاثين
سورة الحجر
مكيست نزد قتاده و مجاهد و حسن گفته كه مگر آيه وَلَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ و قوله كَما أَنْزَلْنا عَلَى الْمُقْتَسِمِينَ الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ و باجماع آيات آن نود و نه است ابى بن كعب از پيغمبر ( ص ) روايت كرده كه هر كه اين سوره بخواند حق تعالى بعدد مهاجر و انصار و مستهزيان محمد ( ص ) ده حسنه بنويسد و بدانكه چون حق سبحانه و تعالى او ختم سوره ابراهيم ( ع ) كرد بذكر قرآن و ذكر بلاغ و كفايت آن براى اهل اسلام افتتاح اينسوره كرد بذكر قرآن و بيان آنكه آن مبين احكامست و فرمود كه سورة الحجر و هى مكيه تسع و تسعون آية
* ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ الر ) * از حضرت امير المؤمنين ع و امام المتقين معنى حروف مقطعه پرسيدند فرمود كه اگر در وى سخن گويم متكلف باشم و حقتعالى پيغمبر خود را فرمود كه بگو وَما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ و نزد بعضى هر حرفى اشاره است به اسمى چنانچه در الر الف اشاره است باسم اللَّه و لام باسم جبرئيل و را باسم رسول صلَّى اللَّه عليه و آله يعنى اين كلام از خدا بواسطهء جبرئيل برسول رسيده * ( تِلْكَ ) * اين آيتها كه ميآيد * ( آياتُ الْكِتابِ ) *