شعر و صوف و و بر انعام منسوج مىشود براى فرش و گفتهاند حمول كبار انعام است و فرش صغار آنكه از خوردى به زمين نزديكست مانند فرش * ( كُلُوا ) * بخوريد يعنى بر خود حرام مگردانيد هم چنان كه فعل جاهليت است و يا بر سبيل اباحه ميفرمايد كه بخوريد * ( مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّه ) * از آنچه روزى داد خدا شما را و حلال ساخت براى شما * ( وَلا تَتَّبِعُوا ) * و پيروى مكنيد * ( خُطُواتِ الشَّيْطانِ ) * گامهاى شيطان را يعنى به راه او مرويد و بوسوسهء او حلال را حرام مسازيد و حرام را حلال * ( إِنَّه لَكُمْ ) * بدرستى كه شيطان مر شما را * ( عَدُوٌّ مُبِينٌ ) * دشمنى است آشكارا يعنى ظاهر العداوة بعد از آن تفسير حموله و فرش مىكند بقوله * ( ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ ) * يعنى آفريد چهارپايان را هشت زوج و زوج آن را گويند كه با جنس خود مزاوجت كند پس ذكر زوج انثى بود و انثى زوج ذكر و هر دو را نيز زوج گويند و اينجا مراد اولست و در انوار آورده كه ثمانية ازواج بدلست از حمولة و فرشا و يا مفعول كلوا است و قوله و لا تتبعوا معترضه است بينهما و يا مفعول فعليست كه كلوا دالست بر آن و يا حالست از ما بمعنى مختلفه يا متعدده و قوله * ( مِنَ الضَّأْنِ ) * بدل است از ثمانية يعنى حقتعالى آفريد از آنچه پشم دارند يعنى ميشاند * ( اثْنَيْنِ ) * دو زوج را يكى قوچ و ديگرى جفت آن مراد كبش و نعجه است و ضان اسم جنس است مانند ابل و جمع آن ضئين است و يا جمع ضائن است چون تاجر و تجر * ( وَمِنَ الْمَعْزِ ) * و از آنها كه موى دارند يعنى بزينه * ( اثْنَيْنِ ) * دو زوج ديگر را نر و ماده كه آن معز و تيس است و آن جمع ماعز است چون صحب و صاحب * ( قُلْ ) * بگو بر وجه انكار به كسانى كه تحريم انعام كردند بر خود * ( آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ ) * آيا آن دو نر را كه كبش و تيس است حرام كرد خدا * ( أَمِ الأُنْثَيَيْنِ ) * يا دو ماده را كه نعجه و معز است * ( أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْه ) * يا حرام كرد بر او آن را كه مشتمل است بر او * ( أَرْحامُ الأُنْثَيَيْنِ ) * رحمهاى آن دو ماده خواه آنچه در رحمهاى ايشانست ماده باشد يا نر * ( نَبِّئُونِي ) * خبر دهيد مرا * ( بِعِلْمٍ ) * بامرى معلوم كه دلالت كند بر آنكه خدا حرام كرده است بعضى از آنها را * ( إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ) * اگر هستيد راستگويان كه تحريم از نزديك او است * ( وَمِنَ الإِبِلِ اثْنَيْنِ ) * و آفريد از شتر دو زوج را نر و ماده * ( وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ ) * و از گاو نيز به همين منوال دو زوج را * ( قُلْ ) * بگو بايشان كه * ( آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ ) *
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 480
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٤٨٠