ما را در او امر كرده است كه قنوت بخوانيم و يا ظهر است و اين را از باقر و صادق ( ع ) روايت كردهاند و تسميهء اين بوسطى جهة آنست كه وسط نهار است در وقت حر كه اشق اوقات است براى حضور به نماز پس افصل باشد
لقوله ( ع ) افضل العبادات احمزها
و زيد بن ثابت روايت كرده كه مردمان بجهة فرط حرارت به نماز پيشين حاضر نمىشدند پيغمبر ( ص ) در غضب شده قصد كرد كه هر كه به مسجد حاضر نشود خانهء او را بسوزانند پس مردمان متحمل مشقت كثيره مىشدند و در نيم روز به نماز پيشين حاضر مىشدند و يا بجهة آنكه اول نمازيست كه فرض شده و وقوع آن در ساعتى است كه ابواب سماوات در آن وقت مفتوح مىشوند و آن را نمىبندند تا آنكه آن نماز مؤدى شود و دعا در آن وقت مستجاب است
روى عن ابى جعفر ( ع ) قال قال رسول اللَّه ( ص ) اذا زالت الشمس فتحت ابواب السماء و ابواب الجنان و استجب الدعاء فطوبى لمن دفع له عمل صالح
و ابو ذر از امير المؤمنين ( ع ) روايت كرده كه خداى را در ميان آسمان حلقه اى است چون آفتاب در آنجا رسد نيمهء روز باشد و در وقت بيرون آمدن آفتاب از آن حلقه همهء چيزها خداى را تسبيح گويند براى شرف آن وقت و يا مراد نماز عصر است و اين قول مروى است از امير المؤمنين عليه السلام و عبد اللَّه مسعود و حسن بصرى و قتاده و ضحاك و معظم صحابه و تابعين زيرا كه آن ميان دو صلاة ليل و دو صلاة نهار است و بجهة آنكه پيغمبر ( ص ) فرمود كه
من فاتته صلاة العصر فكانما وتر أهله و ماله
هر كه نماز ديگر از او فوت شود گوئيا كه اهل و مال او سمت هلاكت يافته است و در روايت ديگر
حبط عمله
گوئيا احب عمل او كردهاند و ديگر در روز احزاب فرمود كه
شغلونا عن الصلاة الوسطى صلاة العصر
اگر اين حديث صحيح باشد پس صريح است در مطلوب و يا مغربست زيرا كه عدد آن متوسط است ميان ثنائى و رباعى و ثعلبى باسناد خود از عايشه نقل كرده كه پيغمبر ( ص ) فرمود كه افضل صلوات نزد خدا صلاة مغرب است و لهذا بقصر آن حكم واقع نشده و آن را مفتح صلاة ليل و مختم صلاة نهار گردانيده هر كه آن را ادا كند و دو ركعت ديگر بعد از آن بگذارد حقتعالى براى او قصرى در جنت بنا كند و هر كه چهار ركعت بعد از آن بگذارد حقتعالى گناهان چهل ساله او را بيامرزد و يا عشا است بجهة توسط آن ميان ليليه و نهاريه كه قصر در آنها جايز نيست و گويند حكمت در اخفاى صلاة وسطى آنست كه تا بر جميع صلوات يوميه مواظبت نمايند مانند اخفاى ليلة القدر و اسم اعظم و ولى و ساعت اجابت يكى از ربيع خثيم پرسيد كه نماز وسطى كدام است گفت غرض تو از اين پرسيدن چه چيز است جواب داد كه تا بر آن مداومت كنم و در محافظة آن اهتمام نمايم گفت خداى تعيين اين نماز نكرد تا بر همه نماز هاى فريضه محافظة كنى و از بعضى از ائمهء زيديه مروى است كه ( انها صلاة الجمعة و الظهر فى ساير
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 47
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٤٧