تشريح المسائل
مقدمه :
* بحث در مقدمهء نهم پيرامون چه امرى است ؟
پيرامون حقيقت شرعيّه .
* انما الكلام در چيست ؟
در اينست كه : آيا حقيقت شرعيه هم داريم همانطور كه حقيقت متشرعه يا لغويه و يا اصطلاحيه نيز داريم يا نه ؟
* مراد از سؤال مزبور چيست ؟
اينست كه : آيا الفاظى وجود دارد كه در عصر خود شارع و با استعمال خود پيامبر و نه پيروان او در معانى مستحدثه و جديده به نحو تعيينى و يا تعيّنى حقيقت شده باشند ، يا اينكه چنين الفاظى وجود ندارد ؟
* چه پاسخى به سؤال فوق داده شده است ؟
برخى بطور مطلق مثبت حقيقت شرعيهاند .
برخى بطور كلى نافى چنين حقيقتى هستند .
برخى نيز قائل به تفصيل شدهاند .
* مفصلين در مسئله مزبور چه مىگويند ؟
برخى ميان الفاظ كثير التداول و قليل الاستعمال در لسان شارع تفصيل دادهاند .
برخى ميان الفاظ عبادات و معاملات تفصيل قائل شدهاند .
* نظر جناب آخوند در اين مسئله چيست ؟
قبل از پاسخ به ذكر مقدمهاى پرداخته كه دانستن آن لازم است .
* مراد از انشاء در « كما يحصل بالتصريح بانشائه » چيست ؟
انشاء قولى است .
* به چه دليل ؟ به قرينهء لفظ تصريح و ضمير راجع به وضع در انشائه .
* مراد از انشاء « كذلك يحصل باستعمال اللفظ » چيست ؟
انشاء فعلى است .
* به چه دليل ؟ به اين دليل كه حصول وضع را مستند به استعمال قرار داد .