و در « رياض العلماء » آمده است : او مردى فاضل و عالم جليل ، اصولى متكلم ، فقيه محدث ، و شاعرى توانا بود كه در فن « لغز » مهارت داشت ، و لغزهاى مشهورى دارد ، كه در ضمن آنها به پسرش ( بهائى ) خطاب كرده و او نيز پاسخ داده ، كه به بهترين صورتى اين آثار را سروده كه دو لغز از آن ميان ، خيلى شهرت دارد ، و در مجالس ادب خوانده مىشود .
مولى مظفر على - از شاگردان شيخ بهائى فرزند شيخ حسين - نيز در رساله اى كه در احوال استادش نوشته ، گويد :
« پدر اين شيخ ، در روزگار خود ، از مشاهير بزرگ دانشمندان و از فقهاى معروف بوده ، و در تحصيل علوم و معارف و تحقيق در مباحث اصول و فروع معاصر و همكار شهيد ثانى بود ، و مىتوان گفت كه اين دانشمند - قدس اللَّه سره - در علم تفسير و حديث و فقه و رياضى ، در روزگار بىهمتا بود و در اين علوم ، تأليفاتى دارد .
و مولى نظام الدين محمّد ، شاگرد پسرش بهائى در كتاب « نظام الاقوال فى احوال الرجال » نوشته است : حسين بن عبد الصمد بن محمّد جبعى حارثى همدانى ، شيخى بىنظير و صاحب نفس پاك و همت والايى بوده ، و پدر استاد و مربى بزرگوار ما است ، اين شخص مردى دانشمند و فاضل ، و در جهان تاريخ ، فردى آگاه ، و در لغت و نوادر و امثال ، متبحر بود ، و كسى است كه اسلوب قراءت كتابهاى حديث را در كشورهاى عجم نوسازى كرد ، و تأليفات با ارزش و رسالات زيبايى دارد .
و در كتاب « امل الامل » چنين آمده است : او شخصيتى دانشمند و در علوم مسلط ، محققى باريك بين و متبحر و جامع ، اديبى سخن پرداز و شاعرى و الا مقام بود . مردى جليل القدر ، و در ميان شاگردان شيخ بهائى ، ثقه و مورد اعتماد محسوب مىشد .
الغدير ( فارسي ) — صفحة 54
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٥٤