شهيد ص 340 نوشته كه در سال 850 از كتابت آن فراغت يافته است ، و حال آنكه شاعر ، اين كتاب را قراءت ، و برخى حواشى كه خود دليل فضل او است ، بر آن نگاشته است .
همچنين از تاليفات او ، « حياة الارواح » - كه بسال 843 از تأليف آن فراغت يافته - نقل شده است .
و مجموعهء بزرگى نيز ، به نقل صاحب رياض ، به او نسبت داده شده و گفته است : اين مجموعه را بر خط خود شاعر ، در ايروان از شهرهاى آذربايجان ديدم ، كه تاريخ اتمام كتابت آن سال 848 ، و تاريخ نگارش بخشى از آن 849 ، و بخش ديگر سال 852 بوده است .
صاحب اعيان ، در ص 336 . تاريخ درگذشت شاعر را نامجهول ، و در بعضى جاها نقل كرده است كه بسال 900 وفات يافته ، لكن مأخذ آن را ذكر نكرده است . و گمان مىرود كه اين نزديك به صحت باشد ، زيرا او در سال 895 زنده بوده و در همان تاريخ ، از تأليف كتاب ( المصباح ) فارغ شده است ، و در تاريخ تأليفات وى ، تاريخى بالاتر از اين ديده نشده است . و بنابر آنچه سيد الاعيان ( 1 ) از تاريخ ولادت او يعنى سال 740 استفاده كرده ، در هنگام تأليف كتاب مصباح ، سن شاعر 55 سال بود ، در حالى كه در قصيدهء رائيه اى كه در « مصباح » دارد ، گفته است :
- « پيرمرد سالخورده اى كه حوادث روزگار ، جامهء پيرى را بر تن او پوشانده است » .
از مجموع آنچه نقل كرديم ، بر مىآيد كه شاعر ، در اوايل قرن نهم تولد يافته ، و در سال 843 مؤلفى صاحب نظر و انديشمند بوده ، كه بزرگان تأليفات او را ستودهاند ، و در هنگام تأليف « المصباح » ، پيرمرد سالخورده و كهنسالى بوده است .
هامش
( 1 ) منظور ، مرحوم سيد محسن امين عاملى ، صاحب كتاب « اعيان الشيعه » است .