است : « اغانى » 16 : 2 - 11 ، « عيون الاخبار » ابن قتيبه 1 : 147 ، « تاريخ طبرى » 6 : 141 - 156 ، « مستدرك » حاكم 3 : 468 ، « تاريخ » ابن عساكر 4 : 84 ، 6 : 459 ، « كامل » ابن اثير 3 : 202 - 208 ، « تاريخ » ابن كثير 8 : 49 - 55 .
« امينى » مىنويسد : « حجر بن عدى » چه كسى بود و ياران او چه كسانى بودند و هدف و آرمانشان از اين خطرات و مبارزات چه بود ؟ چه گناهى داشتند كه اينچنين كشته شدند ؟ چرا اين گونه بر آنها هتك حرمت شد ، و بندهاى حياتشان گسسته شد ؟ نه مگر همگى مسلمان بودند ؟
« حجر بن عدى » از عادلان صحابه بشمار مىرفت يا يكى از عدول صحابه و راهب و پارساى اصحاب محمد صلَّى اللَّه عليه و آله . و به تعبير « حاكم » ( 1 ) ، او از بزرگان صحابه بود و در سنين كودكى - آنگونه كه از روايت « استيعاب » 1 : 135 برمىآيد - يك شخص مستجاب الدعوه بود و بنا به نوشته « ابن سعد » يك ثقهء معزوف بود ( 2 ) .
« مرزبانى » مىگويد : « او به حضور رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله شرفياب شد . وى از بندگان خالص خدا و شخصى پارسا بود و در حق مادرش خيلى خدمت كرد و بسيار نماز خواند و بسيار روزه دار بود ( 3 ) » .
« ابو معشر » نوشته است : « او عابدى بود كه هيچ حدثى به او دست نمىداد مگر اينكه بيدرنگ وضو ميگرفت و هيچ وضو نميگرفت مگر آنكه بدنبال آن دو ركعت نماز مىخواند » ( 4 ) و چنان كه در « شذرات » آمده ، « مراتب دوستى و
هامش
( 1 ) « مستدرك » حاكم 3 : 468 ، 1 : 135 .
( 2 ) « طبقات » ابن سعد ، « تاريخ » ابن عساكر 4 : 85 ، « تاريخ » ابن كثير 8 : 50 .
( 3 ) « تاريخ » ابن كثير 8 : 50 .
( 4 ) « تاريخ » ابن عساكر 4 : 85 ، 402 ، ج 5 . « تاريخ » ابن كثير 8 : 50 .