كه در پيش چشم مردم بر او دشنام بدهند تا نفسش بر حلم خو بگيرد . و همچنين نقل كرده كه يكى از شيوخ ، در سرماى زمستان روى دريا سوار مىشد تا در نتيجهء طوفان امواج ، دلاورى و شجاعت را تمرين و تجربه كند » .
سپس ( ابن جوزى ) مىگويد :
« من از ابو حامد در شگفتم كه چگونه بر چيزهايى صحه مىگذارد كه مخالف شريعت است و چگونه شب زنده دارى در تمام شب را حلال مىشمارد و حال آنكه آدمى را اين كار سخت مريض مىكند و چگونه ريختن مال را به دريا حلال مىداند ، در حالى كه رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله از ضايع كردن مال نهى كرده است ؟
و آيا نفرين و فحش دادن بىجهت بر مسلمان حلال است ؟ و آيا جايز است كه كسى را اجير كنند تا نفرين و فحش بگويد ؟ و آيا هنگامى كه دريا طوفانى است رفتن به دريا جايز است ؟ و در اين شرايط حتى اداء فريضهء حج از مسافر دريا ساقط مىشود ؟ و همچنين چگونه سؤال و گدائى را براى كسى كه قدرت بر كسب دارد حلال مىشمارد ؟ پس بدين سان غزالى فقه را بر تصوف چقدر ارزان فروخته است « ؟ !
« ابن جوزى » همچنين مىگويد كه ابو حامد نقل كرده : « ابو تراب نخشبى به مريد خودش گفت : هرگاه ابو يزيد را يك بار به بينى ، بهتر از آن است كه خدا را هفتاد بار مشاهده بكنى . و من گفتم اين بدرجات از جنون هم بالاتر است » .
( نويسنده گويد : ) اين بود خلاصه اى از سخنان « ابن جوزى » درباره « احياء العلوم » . و كسى كه در مباحث اين كتاب نظر اندازد ، از اين هم بدتر خواهد يافت و كافى است كه آراء اين كتاب را در باب حلال بودن غنا و ملاهى و شنيدن آواز غنا و آواز زنان خواننده و رقص و بازى با كمال خشونت و زشتى مطالعه كنيد .
الغدير ( فارسي ) — صفحة 264
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٢٦٤