و اصحاب و پيروان على عليه السّلام ، مال و جان و زنان و فرزندانشان ، هر كجا باشند در امان خواهند بود . معاوية بن ابى سفيان موظف است كه به حسن بن على و برادرش حسين و بر هيچيك از افراد خاندان رسول اللَّه توطئهء نهانى يا آشكار نكند ، و كسى از اينان را در آفاق در معرض بيم و نگرانى قرار ندهد . من بدين امر كه با او بيعت كردم ، گواهى مىكنم و خداوند بهترين گواه است ( 1 ) .
پس هنگامى كه كار « معاويه » سامان پيدا كرد و وارد كوفه شد ، خطاب به مردم گفت : « اى مردم كوفه ، آيا گمان مىكنيد كه من دربارهء نماز و زكات و حج با شما جنگ كردم ؟ نه ، من فقط براى آن جنگيدم ، تا بر شما فرمانروايى كنم » .
تا رسيد به اين جمله كه گفت : « هر شرطى كه با شما كرده بودم اينك زير پا مىگذارم » ( 2 ) .
« ابو اسحق سبيعى » نقل مىكند كه « معاويه » در ضمن خطبه اى كه در « نخيله » ايراد كرده ، گفته بود : « آگاه شويد هر پيمانى كه با حسن بن على بستهام زير پا گذاشتم و ديگر بدان اعتنائى نخواهم كرد » ( 3 ) و بنقل ابو اسحق : « او ستمكار بود » ( 4 ) .
پس اين مرد ، سختترين دشمن اين سبط شهيد بود . او كه پيمان خود را شكست ، آن بزرگوار را خوار و بىمقدار داشت ، با اين امام بزرگ قطع رحم كرد ، و هرگز احترام جد بزرگوارش پيامبر گرامى و پدر بزرگوارش را - كه وصىّ بلا فصل او بود - مراعات نكرد ، و رعايت احترام مادر بزرگوارش صديقهء طاهره و خود آن بزرگوار را كه از هر جهت و از ديدگاههاى مختلف فضائل و برتريها
هامش
( 1 ) صواعق ابن حجر ص 81 .
( 2 ) رجوع كنيد به جلد دهم ص 329 .
( 3 ) شرح ابن ابى الحديد 4 : 16 .
( 4 ) رجوع كنيد به جلد دهم ص 262 .