خواهم كرد . ( 1 )
منذر بن زبير چون به مدينه وارد شد گفت : يزيد به من جايزه اى به مبلغ يكصد هزار داده است و اين سبب نمىشود كه ماهيت او را به اطلاع شما برسانم . به خدا او شراب مىخورد ، به خدا آنقدر مست مىكند كه نمازش را ترك مىنمايد . ( 2 )
عتبة بن مسعود به ابن عباس گفت : با يزيد كه شراب مىخورد و با كنيزان مطرب سرگرم هوسبازى مىشود و با خونسردى و گستاخى دست به كارهاى زشت مىزند بيعت مىكنى ؟ گفت : به ، مگر فراموش كردى كه چه گفتم ؟ بسيار شرابخوار و بدتر از شرابخوار خواهد آمد كه شما با شتاب با او بيعت خواهيد كرد . هان ! به خدا من شما را از آن منع مىكنم و پرهيز مىدهم در عين حالى كه مىدانم شما مرتكب خواهيد شد ، تا آنكه آن قرشى بدار آويخته را در مكه بدار آويزند - و مقصودش عبد اللَّه بن زبير بود . ( 3 )
كارهاى زشت يزيد مخفيانه صورت نمىگرفت تا از كسى هر چند دور باشد پنهان بماند يا كسى بتواند نديده بگيرد . با اين وصف نزديكترين كسان يعنى پدرش همهء آنها را نديده و نبوده انگاشت ، و در برابر افكار عمومى و برجسته ترين شخصيتهاى جامعه خواست پرده پوشى كند و بنا كرد به تعريف از فضل و كمالاتش و از سياستدانيش ، تا سخنگوى دين و نمايندهء حق و فضيلت ، حسين بن على ( ع ) بر دهانش كوبيد و پرده از رسوائىهاى يزيد بر گرفت و عريان نمايانش ساخت . خود معاويه در نامه پسرش را توبيخ مىكند و زشتكاريش را برون از حد و غير قابل تحمل مىداند .
مىنويسد : بدان اى يزيد اولين چيزى كه مستى از تو سلب مىكند شناخت هنگام و موارد شكرگزارى خدا بر نعمتهاى پياپى او است و اين سلب معرفت ، بزرگترين آسيب است و مصيبتى سهمناك است كه آدمى نمازى را كه بايد در اوقات معين بجاى آورد ترك كند . و ترك نماز از بزرگترين آفتهاى مستى و ميگسارى است و پس از آن اين آفت كه آدمى كارهاى بد را خوب مىپندارد و مرتكب گناه مىشود و چيزها
هامش
( 1 ) تاريخ ابن عساكر 7 / 372 + كامل ، ابن اثير 4 / 45 اصابه 2 / 299 .
( 2 ) كامل ، ابن اثير 4 / 45 تاريخ ابن كثير 8 / 216 .
( 3 ) الامامة و السياسة 1 / 167 .