دهى در حالى كه مىدانى آنان كيستند و چه شخصيتى دارند در پيشگاه خدا هيچ عذر و بهانه اى نخواهى داشت . وظيفهء ما فقط اين است كه بگوئيم : « به گوش مىگيريم ، و فرمان مىبريم ، پروردگارا ! از تو آمرزش مىطلبيم و سرانجام ما پيشگاه تو خواهد بود ( 1 ) » . ( 2 )
معاويه به محض اين كه قصد خود را دائر بر بيعت گيرى براى يزيد و تعيين او بعنوان وليعهد آشكار ساخت احساس كرد كه مردم صالح و شخصيتهاى پاكدامن تا هنگامى كه امام حسن مجتبى ( ع ) زنده است حاضر نخواهند شد به آن بيعت ننگين تن در دهند ، بعلاوه در برابر امام متعهد شده بود كه حكومت را پس از خود به او واگذارد و هيچ كس را جانشين خويش نسازد . پس چاره را در اين ديد كه امام را به قتل رساند و با كشتن حضرتش مانع عمده اى را كه در طريق ولايتعهدى يزيد وجود دارد از ميان بردارد تا راه رسيدن توله اش به سلطنت هموار گردد . ابو الفرج اصفهانى مىگويد : « معاويه مىخواست براى پسرش يزيد بيعت بگيرد ، و هيچ مشكلى برايش گرانتر از وجود حسن بن على و سعد بن ابى وقاص نبود ، به همين جهت توطئه مسموم كردن آن دو را باجرا گذاشت تا به مسموميت در گذشتند . » ( 3 )
اين كه معاويه قاتل امام حسن مجتبى - سلام اللَّه عليه - بوده است با شرح و تفصيل خواهد آمد .
هامش
( 1 ) آيهء شريفه .
( 2 ) الامامة و السياسه ، ابن قتيبه 1 / 138 - 142 .
( 3 ) مقاتل الطالبيين ، 29 .