جاهليت مرده است »
اين را مسلم در « صحيح » خويش ( 1 ) ثبت كرده است و بيهقى در « سنن » ( 2 ) و ابن كثير در تفسيرش ( 3 ) و حافظ هيثمى در مجمع الزوائد ، ( 4 ) و شاه ولى اللَّه در « ازالة الخفاء » براى اثبات اين كه نصب خليفه براى رهبرى مسلمانان تا قيامت واجب كفائى است به همين روايت - يعنى با همين عبارت - استناد كرده است . ( 5 )
ديگر روايتى كه مىگويد : « هر كه در حالى بميرد كه اطاعتى بر عهده نداشته باشد به حال جاهليت مرده است . » اين را احمد حنبل در مسندش ( 6 ) و هيثمى در مجمع الزوائد ( 7 ) ثبت كردهاند .
همچنين روايتى به اين عبارت كه « پيامبر فرمود : هر كه امام زمان خويش نشناخته مرد به حال جاهليت مرده است ( يا مرگى جاهلى داشته است ) » . اين را تفتازانى در « شرح المقاصد » ( 8 ) آورده و آن را به لحاظ مفهوم و مفاد در كنار آيهء « خدا را فرمان بريد و پيامبر را فرمان بريد و فرماندهانتان را » نهاده است . هم تفتازانى در شرح عقائد نسفى ( 9 ) به همين عبارت استناد كرده است لكن متصديان چاپ و نشر آن كتاب در چاپ سال 1313 هفت صفحه از آن را تحريف كردهاند كه اين حديث را نيز شامل مىشود . شيخ على قارى مؤلف « المرقاة فى خاتمة الجواهر المضيئة » همين مطلب را آورده ( 10 ) و مىگويد : معنى اين حديث پيامبر كه در صحيح مسلم آمده
هامش
( 1 ) . 6 / 22 .
( 2 ) . 8 / 156 .
( 3 ) . 1 / 517 .
( 4 ) . 5 / 218 .
( 5 ) . 1 / 3 .
( 6 ) . 3 / 446 .
( 7 ) . 5 / 223 .
( 8 ) . 2 / 275 .
( 9 ) چاپ سال 1302 .
( 10 ) . 2 / 509 .