استدلالهاى سست و مردود
ابن حجر به تقليد از پيشينيانش كار توجيه جنايات و گناهان معاويه را ادامه داده و در بهانه تراشى و تصحيح خلافت معاويه بس پر گفته و تلاش ورزيده و حقه بازى را به پرروئى كشانده است و همهء آنچه در كتاب « الصواعق المحرقه » نوشته ( 1 ) دو مطلب بيش نيست : 1 - همهء جناياتى كه معاويه مرتكب گشته از لشكركشىهاى تجاوز كارانه و خونريزى و قتل و غارت و بىناموسى و قيام عليه خليفهء وقت و كشتن هزاران مسلمان ( 2 ) كه در ميانشان سيصد و چند تن از شركت - كنندگان در بيعت « شجره » و جماعتى از مجاهدان بدر ( 3 ) و گروهى از مهاجران و انصار و عده اى بسيار از اصحاب عادل و نيكرو يا تابعان نيكوسيرت بودهاند همهء اينها را از روى اجتهاد و استنباط فقهى خويش كرده است !
ابن حجر مىپندارد چنين توجيهات مسخره اى مىتواند ارتكاب گناهانى را كه قرآن و سنت بوضوح مشخص كردهاند كار درستى جلوه دهد و مرتكبش را تبرئه نمايد ! و گمان مىكند همين كه پردهء قدس و عفافى به عنوان مجتهد بودن به گرد معاويه كشيد هر گناهى را كه مرتكب شده و لكهء هر جنايتى را كه بر دامن داشته
هامش
( 1 ) ص 131 - 129 .
( 2 ) نصر بن مزاحم مىنويسد : تلفات اهالى شام در صفين چهل + و پنجهزار بود و تلفات عراقيان بيست و پنجهزار : كتاب صفين 643 - ابن كثير همين را در تاريخش 7 / 274 آورده و افزوده كه اين را ديگران هم گفتهاند و ابو الحسن بن البراء مىافزايد كه در ميان عراقيان بيست و پنج مجاهد بدرى بود . ابن شحنه در « روضة المناظر » در حاشيهء الكامل ابن اثير 3 / 191 شمارهء كشتگان « صفين » را نوشته است و نيز مؤلف تاريخ الخميس 2 / 277 .
( 3 ) رك : غدير 9 .