هر چه را خواستند بدزدند و بربايند ، و در جريان آن هفتصد تن از پيروان و حاملان قرآن به قتل رسيدند .
بلاذرى مىنويسد : « در جنگ حره از شخصيتهاى قريش هفتصد و اندى به قتل رسيدند و اين غير از انصارى است كه كشته شدند و در ميانشان جمعى از اصحاب پيامبر ( ص ) بودند . از اصحابى كه تحت شكنجه كشته شدند عبد اللَّه بن حنظله ملقب به غسيل الملائكة است كه همراهش هشت فرزندش كشته شدند و معقل بن سنان اشجعى ، و عبد اللَّه بن زيد ، و فضل بن عباس بن ربيعه ، اسماعيل بن خالد ، يحيى بن نافع ، عبد اللَّه بن عقبه ، مغيرة بن عبد اللَّه ، عياض بن حمير ، محمد بن عمرو بن حزم ، عبد اللَّه بن ابى عمرو ، و عبيد اللَّه و سليمان دو پسر عاصم . از آن مهلكه ، ابو سعيد ( خدرى ) و حابر ( بن عبد اللَّه انصارى ) و سهل بن سعد را خدا نجات داد » ( 1 ) و پيامبر گرامى در بارهء شهيدان واقعهء « حره » مىفرمايد : « آنان پس از اصحابم بهترين افراد امت من هستند » ( 2 ) پس از اين قتل عام ، تنى چند كه جان بدر برده بودند مجبور شدند به اين مضمون بيعت كنند كه بردهء يزيدند ، و هر كه از بيعت به اين مضمون خوددارى مىنمود كشته مىشد ( 3 ) در آن ماجرا ، جنايات و فجايع و جرائم وحشتناكى رخ داد كه روى تاريخ را سياه كرده است . گفتهاند : در آن چند روزه در حدود هزار نفر غير از زن و بچه كشته شدهاند و پردهء عصمت هزار دوشيزه دريده شده و هزار زن بدون شوهر آبستن گشته است ( 4 ) . چون خبر آن تبهكارى ننگين به يزيد مىرسد شروع به خواندن اين بيت مىكند
كاش اجدادم كه در بدر كشته شدند مىديدند
خزرج ( يكى از دو قبيلهء انصار ) چگونه از ضربهء شمشير به خود مىپيچند ! ( 5 ) بدينسان پسر عمر در بيعت خود با يزيد متكى به اجماع چنين اوباش و
هامش
( 1 ) - انساب الاشراف 5 / 42 + استيعاب 1 / 258 + تاريخ ابن كثير 8 / 221 + اصابه 3 / 473 + وفاء الوفاء 1 / 93 .
( 2 ) - روض الانف 5 / 185 .
( 3 ) - لسان الميزان 6 / 294 .
( 4 ) - تاريخ ابن كثير 8 / 221 + اتحاف 22 + وفاء الوفاء 1 / 88 .
( 5 ) - انساب الاشراف 5 / 42 .