كه آن را به تو باز گرداند . و خدا هر روز تقديرى دارد و حالى نو پديد مىآورد ( 1 ) . » ( 2 ) ؟ !
چرا سعد بن ابى وقاص به عبد الرحمن بن عوف گفت : « اگر حكومت براى تو مىبود و عثمان از بيعت با تو سر باز زده بود و مرا مىخواندى با تو همراهى و موافقت مىنمودم ، ولى اگر حكومت را براى عثمان مىخواهى بايد بدانى كه على شايسته تر و ذيحقتر است براى حكومت و براى من خوشايندتر از عثمان . براى خودت بيعت بگير و ما را راحت كن و سر بلند گردان » ؟ ! ( 3 )
چرا زبير مىگفت : « اگر عمر بميرد با طلحه بيعت خواهم كرد . به خدا بيعت ابو بكر يك پيشامد ناگهانى و بىانديشه بيش نبود كه به انجام رسيد » ؟ ! ( 4 )
چرا زبير در جواب عمر كه « آيا همه تان طمع به جانشينى من بستهايد ! » معترضانه گفت : « چه مانعى دارد و چه چيز ما را از تصدى آن باز مىدارد ! تو عهده دار حكومت شدى و به انجامش پرداختى در حالى كه ما در قريش كمتر و پائينتر از تو نيستيم و نه به لحاظ سابقهء مسلمانى و نه از لحاظ خويشاوندى با پيامبر ( ص ) از تو فروتريم » ؟ ! ( 5 )
چگونه با نطق معروف « شقشقيهء » على ( ع ) سازگارى مىنمايد كه « هان ! به خدا قسم پسر ابو قحافه ( يعنى ابو بكر ) در حالى جامهء خلافت بر تن در پوشيد كه به خوبى مىدانست مقام و منزلت من نسبت به خلافت بسان مقام و نقشى است كه محور آسيا نسبت به آن دارد . . . » ( 6 ) ؟ ! و با ديگران فرمايشاتش كه با تفصيل و تعيين مقام ادعائى عبد اللَّه بن عمر متضاد است .
هامش
( 1 ) - آيه اى .
( 2 ) - تاريخ طبرى 5 / 37 .
( 3 ) - انساب الاشراف 5 / 20 + تاريخ طبرى 5 / 36 + تاريخ الكامل ابن اثير 3 / 29 + فتح البارى 13 / 168 .
( 4 ) - اصل روايت در صحيح بخارى است + رك : شرح بهجة المحافل 1 / 58 .
( 5 ) - شرح ابن ابى الحديد 1 / 62 .
( 6 ) - نهج البلاغه .