دنبالهء تحقيق و بررسى
رواياتى كه در تمجيد خلفاى سه گانه آوردهاند
4 - بخارى در « صحيح » خويش ، بخش « مناقب » ، فصل « فضائل و برترى ابو بكر پس از پيامبر ( ص ) » روايتى ثبت كرده است از طريق عبد اللَّه بن عمر مىگويد :
« ما در زمان پيامبر ( ص ) افراد مردم را به لحاظ خوبى و برترى متمايز مىساختيم ، ابتدا ابو بكر را خوبترين فرد مىشمرديم و سپس عمر بن خطاب را و پس از آن دو عثمان بن عفان - رضى اللَّه عنهم - را تعيين مىكرديم » ( 1 )
در فصل « مناقب عثمان » سخن عبد اللَّه بن عمر را بدين عبارت ثبت كرده است : « در زمان پيامبر ( ص ) هيچكس را همتاى ابو بكر نمىشمرديم . و سپس همتاى عمر و آنگاه عثمان ، و چون از اين سه مىگذشتيم ، ديگر اصحاب پيامبر ( ص ) را رها كرده ميانشان امتيازى قائل نمىشديم . » ( 2 )
بخارى در تاريخش ، آن روايت را به اين شكل نوشته است : « در زمان پيامبر ( ص ) و پس از وى مىگفتيم : بهترين اصحاب پيامبر ( ص ) ابو بكر است بعد عمر سپس عثمان . » ( 3 )
احمد حنبل در « مسند » از زبان عبد اللَّه بن عمر چنين ثبت كرده است : « ما وقتى پيامبر خدا ( ص ) زنده بود و اصحابش بسيار بودند چنين بر مىشمرديم :
ابو بكر ، عمر ، عثمان . و آنگاه دم فرو مىبستيم » ( 4 )
هامش
( 1 ) صحيح بخارى 5 / 243 .
( 2 ) . 5 / 262 + حافظ عراقى در طرح التثريب 1 / 82 به نقل از دو « صحيح » مسلم و بخارى آن روايت را به همين عبارت آورده است .
( 3 ) تاريخ بخارى 1 - 1 / 14 .
( 4 ) . 2 / 14 .